طراحی الگوهای راهبردی مقاومت بر اساس نظریه اقتصاد مقاومتی: پیشرفت اسلامی- ایرانی و مقاومت در برابر تحریم های غرب

انقلاب اسلامی ایران با آرمان های بلندی چون استقلال و عدالت شکل گرفت، اما الگوی توسعه در ایران پس از انقلاب با چالش های ساختاری عمیقی مواجه بوده و درگیر "آشفتگی پارادایمی" شده است. نتیجه این وضعیت، شکل گیری اقتصادی وابسته، رانتی و شکننده بوده که در برابر تحریم ها آسیب پذیر است. در پاسخ به این بن بست، "اقتصاد مقاومتی" به عنوان الگوی بومی گذار مطرح شده است. این پژوهش با روش تحلیل مضمون بیانات مقام معظم رهبری در بازه زمانی ۱۳۸۹ تا ۱۴۰۲ انجام شده و یافته ها در قالب ۱۰ مضمون اصلی دسته بندی شده است. نتایج نشان می دهد اقتصاد مقاومتی یک "دگرگونی پارادایمی" در مبانی توسعه است که بر سه پایه تحول نظری، تحول نهادی و تحول فرهنگی استوار است. مهم ترین یافته ها عبارتند از: ضرورت ایجاد نظام حکمرانی متمرکز، تغییر نقش دولت به حامی گری، محوریت تولید و اشتغال، تحول در نظام مالی، عدالت محوری از طریق توانمندسازی، گذار به اقتصاد دانش بنیان، توسعه روابط اقتصادی متنوع، فرهنگ سازی، مقاوم سازی در برابر تهدیدات و مبارزه با فساد. این پژوهش نشان می دهد اجرای نظام مند این الگو می تواند ایران را از بن بست توسعه خارج کرده و به الگویی موفق برای کشورهای در حال توسعه تبدیل کند.

کلیدواژه ها:

اقتصاد مقاومتی ، توسعه درون زا ، عدالت اجتماعی ، الگوی ایرانی پیشرفت