رهیافتی بر شناخت مفهوم اسراف از منظر آیات قرآن کریم با تکیه بر تفاسیر شیعه

مفهوم اسراف یکی از محوری ترین عناصر در نظام اخلاقی و اقتصادی اندیشه اسلامی است و در متون دینی نیز جایگاهی فراگیر و چندبعدی دارد. اسراف در نگاه اسلام صرفا زیاده روی در مصرف مادی نیست؛ بلکه نوعی خروج از مرز تعادل و عدل در رفتار انسانی به شمار می آید. این مفهوم به سبب ارتباط مستقیم با ارزش های بنیادین مانند مسئولیت پذیری، قوام اجتماعی، عدالت اقتصادی و ساماندهی رفتار فردی، نقشی اساسی در تبیین الگوی مطلوب در ارتباط با زندگی انسانی دارد. گرچه تا به حال تحقیقات متعددی در این رابطه صورت گرفته است و پژوهش های زیادی در ارتباط با آن انجام شده است؛ اما این نوشتار علمی در پی آن است که با یک روش توصیفی–تحلیلی، و مبتنی بر یک رویکرد منطقی و عقلانی به این موضوع بپردازد و جنبه های مختلف آن از جمله مفهوم واژگانی و جایگاه آن در اندیشه اسلامی و در آخر نیز نگاه قرآن کریم را نسبت به این مسئله تبیین و تشریح کند. نتیجه اینکه: بررسی آیات قرآن کریم و موارد متعدد دیگر نشان می دهد که اسراف ریشه در اختلال معرفتی و ضعف در مدیریت منابع دارد و پیامدهای آن نیز فراتر از ساحت فردی، در ساختارهای اجتماعی، اقتصادی و حتی سیاسی نیز قابل مشاهده است و از طرفی قرآن کریم نیز با نگاه همه جانبه و فرازمانی خود، در تبیین و تحلیل این واژه نقشی اساسی ایفا کرده و متن محوری در این تحقیق به حساب می آید که ما را از منابع و موارد دیگر بی نیاز می سازد.

کلیدواژه ها:

اسراف ، قرآن کریم ، اسراف در اندیشه اسلامی ، ریشه های اسراف ، جایگاه اسراف در قرآن کریم