مدیریت مدرسه به مثابه یک روایت تربیتی: پیوند روان شناسی مدیریت و ادبیات

مدیریت مدرسه در نگاه سنتی عمدتا به عنوان مجموعه ای از وظایف اجرایی، نظارتی و اداری تعریف می شود، اما در رویکردهای نوین تربیتی، مدیریت فرایندی انسانی، تعاملی و معناساز تلقی می گردد. در این چارچوب، زبان، گفت وگو و شیوه روایت مدیر مدرسه نقشی اساسی در شکل دهی به فضای روانی–تربیتی مدرسه ایفا می کند. پژوهش حاضر با هدف تبیین مفهوم «مدیریت مدرسه به مثابه یک روایت تربیتی» و بررسی پیوند میان روان شناسی مدیریت و ادبیات انجام شده است. این مطالعه با رویکرد توصیفی–تحلیلی و بر اساس بررسی منابع نظری حوزه روان شناسی مدیریت آموزشی، روان شناسی تربیتی و نظریه های روایت در ادبیات شکل گرفته است. در این پژوهش، مدرسه به عنوان یک متن زنده و پویا در نظر گرفته می شود که در آن، مدیر مدرسه نقش راوی اصلی را بر عهده دارد؛ راوی ای که از طریق نحوه بیان قوانین، بازگویی موفقیت ها و خطاها، و نوع گفت وگو با دانش آموزان و معلمان، روایت مسلط مدرسه را می سازد. یافته های پژوهش نشان می دهد که روایت محوری در مدیریت مدرسه می تواند تاثیر معناداری بر امنیت روانی، انگیزش، همدلی و خودکنترلی دانش آموزان، به ویژه در دوره متوسطه اول، داشته باشد. بهره گیری آگاهانه از عناصر روایت ادبی همچون معناپردازی، همذات پنداری و زبان غیرتهدیدآمیز، به مدیران مدارس کمک می کند تا از شیوه های سخت و دستوری فاصله گرفته و به مدیریت انسانی و تربیت محور نزدیک شوند. نتایج این پژوهش بر ضرورت توجه به زبان و روایت به عنوان ابزارهای نرم و موثر در مدیریت مدرسه تاکید دارد و می تواند راهنمایی کاربردی برای مدیران و برنامه ریزان آموزشی فراهم آورد.

کلیدواژه ها:

مدیریت مدرسه ، روان شناسی مدیریت ، روایت تربیتی ، ادبیات