اثربخشی آموزش ذهن آگاهی بر مهارگری تلاشگر دانش آموزان دارای اختلال نقص توجه/بیش فعالی

هدف: هدف مطالعه حاضر، بررسی اثربخشی شناخت درمانی مبتنی بر ذهن آگاهی بر مهارگری تلاشگر دانش آموزان دارای اختلال نقص توجه/بیش فعالی بود. روش: طرح پژوهش نیمه تجربی از نوع پیش آزمون، پس آزمون و پیگیری با گروه کنترل بود. جامعه آماری شامل دانش آموزان پسر واجد شرایط اختلال نقص توجه/بیش­فعالی بر اساس ارزیابی­های تخصصی، شاغل به تحصیل در دوره متوسطه اول شهر اصفهان در سال تحصیلی ۱۴۰۳-۱۴۰۲ بودند.  با استفاده از روش نمونه­گیری هدفمند و داوطلبانه تعداد ۴۰ نفر انتخاب شدند و به صورت تصادفی در دو گروه آزمایش و کنترل  (۲۰ نفر در هر گروه) گمارده شدند. برای جمع­آوری داده­ها در مراحل پیش­آزمون-پس­آزمون و پیگیری از مقیاس مهارگری تلاشگر الیس و رتبارت استفاده شد. مداخله شناخت درمانی مبتنی بر ذهن­آگاهی  در طی ۸ جلسه ۴۵ دقیقه ای انجام شد و گروه کنترل، هیچ مداخله ای دریافت نکردند. یافته ها: تحلیل واریانس آمیخته نشان داد که برنامه شناخت درمانی مبتنی بر ذهن آگاهی در افزایش مهارگری تلاشگر دانش آموزان دارای اختلال نقص توجه/بیش فعالی به­صورت معنی­داری موثر بوده است. اما این اثرات درمانی در مرحله پیگیری پایدار نبود. نتیجه گیری: بنابراین می توان نتیجه گیری کرد که شناخت درمانی مبتنی بر ذهن آگاهی، در جهت افزایش مهارگری تلاشگر دانش آموزان دارای اختلال نقص توجه/بیش فعالی موثر است. اما برای بررسی ناپایداری نتایج، مطالعه سایر عوامل تاثیرگذار زیستی، روانی و اجتماعی در این حوزه ضروری است.

کلیدواژه ها:

Attentions Deficit Hyperactivity Disorder ، Effortful Control ، Mindfulness-based Cognitive Therapy ، اختلال نقص توجه/ بیش­فعالی ، مهارگری تلاشگر ، شناخت درمانی مبتنی بر ذهن­آگاهی