بررسی تاثیر خوشه های صنعتی بر بهره وری بنگاه های کوچک و متوسط با استفاده از داده های پنل

بنگاه های کوچک و متوسط (SMEs) به عنوان یکی از ارکان اساسی رشد اقتصادی، اشتغال زایی و نوآوری، نقش مهمی در ساختار اقتصادی کشورها ایفا می کنند. با این حال، محدودیت هایی نظیر کمبود سرمایه، ضعف فناوری، هزینه های بالای مبادله و دسترسی محدود به بازارها، بهره وری این بنگاه ها را با چالش مواجه ساخته است. در این میان، توسعه خوشه های صنعتی به عنوان رویکردی موثر برای غلبه بر این محدودیت ها و ارتقای بهره وری بنگاه های کوچک و متوسط مورد توجه سیاست گذاران و پژوهشگران قرار گرفته است. هدف این پژوهش بررسی تاثیر خوشه های صنعتی بر بهره وری بنگاه های کوچک و متوسط با استفاده از داده های پنل است. بهره گیری از داده های پنل امکان کنترل ناهمگنی های مشاهده نشده بنگاه ها و تحلیل پویای اثرات خوشه ای را فراهم می سازد. چارچوب نظری پژوهش مبتنی بر نظریه های اقتصاد تجمعی، سرریز دانش، تقسیم کار تخصصی و مزیت های ناشی از هم مکانی بنگاه هاست. یافته های مطالعات پیشین و شواهد تجربی نشان می دهد که استقرار بنگاه های کوچک و متوسط در قالب خوشه های صنعتی، از طریق کاهش هزینه های مبادله، افزایش یادگیری و نوآوری، بهبود دسترسی به نهاده ها و بازارها و تقویت رقابت پذیری، موجب ارتقای بهره وری و کارایی این بنگاه ها می شود. نتایج پژوهش بر اهمیت سیاست های حمایتی دولت در توسعه و تقویت خوشه های صنعتی به عنوان ابزاری کارآمد برای افزایش بهره وری، رشد پایدار و توسعه منطقه ای تاکید دارد.

کلیدواژه ها:

خوشه های صنعتی ، بنگاه های کوچک و متوسط ، بهره وری ، داده های پنل ، توسعه اقتصادی