بررسی تفاوتهای جنسیتی در رابطه استفاده از شبکه های اجتماعی با سلامت روانی دانشجویان دانشگاه های منطقه آزاد اروند

در دنیای دیجیتال امروز استفاده از شبکه های اجتماعی به بخشی جدایی ناپذیر از زندگی دانشجویان تبدیل شده است. این پژوهش با هدف بررسی تفاوتهای جنسیتی در رابطه استفاده از شبکه های اجتماعی با سلامت روانی دانشجویان دانشگاه های منطقه آزاد اروند انجام شد. روش تحقیق توصیفی-همبستگی بود و جامعه آماری شامل دانشجویان دانشگاه علوم و فنون دریایی خرمشهر و دانشگاه آزاد اسلامی واحد اروند حدود ۵۰۰۰ نفر بود. نمونه گیری خوشه ای تصادفی انجام شد و ۲۰۰ دانشجو (۱۰۰ مرد و ۱۰۰ زن) به روش در دسترس انتخاب گردیدند. ابزارهای جمع آوری داده شامل پرسشنامه استفاده از شبکه های اجتماعی (مقیاس استاندارد بر اساس Chen et al. ۲۰۲۲) و پرسشنامه سلامت عمومی ۲۸-GHQ بود. روایی ابزارها توسط متخصصان تایید و پایایی با آلفای کرونباخ (۰.۸۵ برای SNS و ۰.۸۲ برای GHQ) محاسبه شد. داده ها با نرم افزار SPSS نسخه ۲۶ تحلیل شدند و از آزمونهای t مستقل و همبستگی پیرسون استفاده گردید. نتایج به دست آمده نشان داد که میانگین استفاده روزانه از شبکه های اجتماعی در زنان (۳۲.۲ ساعت) به طور معناداری بیشتر از مردان (۲۴.۲ ساعت) است (p < ۰.۰۰۱). همچنین نمره سلامت روانی (GHQ) در زنان (۲۶.۵۳) بالاتر از مردان (۲۲.۲۶) بود (p < ۰.۰۰۱) که نشان دهنده سطوح بالاتر اضطراب و افسردگی در زنان است. همبستگی مثبت معناداری بین استفاده از شبکه های اجتماعی و اختلالات روانی در کل نمونه مشاهده شد (p < ۰.۰۰۱)، اما این رابطه در مردان حاشیه ای (p = ۰.۰۵۷) و در زنان نامعنادار (p = ۰.۸۶۲) بود. یافته ها حاکی از آن است که تفاوتهای جنسیتی در استفاده از SNS می تواند بر سلامت روانی دانشجویان اروند تاثیر گذار باشد به ویژه در زنان که به دلیل عوامل فرهنگی و اجتماعی بیشتر در معرض مقایسه اجتماعی قرار می گیرند. این نتایج با مطالعات ایرانی مانند رحیمی و همکاران (۱۴۰۰) و بین المللی مانند Alnjadat و Hadi همخوانی دارد. پیشنهاد می شود دانشگاه ها برنامه های آموزشی جنسیتی محور برای مدیریت استفاده از SNS اجرا کنند. این پژوهش بر نیاز به مداخلات محلی در مناطق مرزی مانند اروند تاکید دارد.

کلیدواژه ها:

تفاوتهای جنسیتی ، استفاده از شبکه های اجتماعی ، سلامت روانی ، دانشجویان