تحلیل اثربخشی رویکرد آموزش فراگیر بر عملکرد تحصیلی دانش آموزان دارای اختلالات یادگیری

هدف پژوهش حاضر، تحلیل اثربخشی رویکرد آموزش فراگیر بر عملکرد تحصیلی دانش آموزان دارای اختلالات یادگیری بود. آموزش فراگیر به عنوان یکی از رویکردهای نوین نظام های آموزشی، بر اصل برابری فرصت های یادگیری و حضور فعال همه ی دانش آموزان در محیط های آموزشی مشترک تاکید دارد. با وجود تاکید اسناد بین المللی و سیاست های ملی بر ضرورت فراگیرسازی آموزش، شواهد تجربی در ایران در خصوص اثر واقعی این رویکرد بر پیشرفت تحصیلی دانش آموزان دارای اختلالات یادگیری محدود است. از این رو، پژوهش حاضر با هدف ارزیابی علمی و میدانی این اثر طراحی شد. پژوهش حاضر از نظر هدف، کاربردی و از نظر روش، کمی و نیمه آزمایشی با طرح پیش آزمون–پس آزمون با گروه کنترل بود. جامعه ی آماری شامل دانش آموزان دارای اختلالات یادگیری پایه های دوم تا پنجم ابتدایی شهر رودسر در سال تحصیلی ۱۴۰۳-۱۴۰۴ بود. نمونه ای شامل ۵۰ نفر (۲۵ نفر در گروه آموزش فراگیر و ۲۵ نفر در گروه غیر فراگیر) با روش ترکیبی هدفمند و تصادفی طبقه ای انتخاب شد. ابزار گردآوری داده ها شامل پرسشنامه نگرش معلمان نسبت به آموزش فراگیر (SACIE-R)، آزمون پیشرفت تحصیلی در دروس فارسی و ریاضی، و پرسشنامه اطلاعات جمعیت شناختی بود. داده ها با استفاده از آزمون های آماری تحلیل کوواریانس (ANCOVA) و رگرسیون چندگانه سلسله مراتبی تحلیل شدند. نتایج نشان داد پس از کنترل نمرات پیش آزمون، تفاوت معناداری بین دو گروه در عملکرد تحصیلی مشاهده شد (p<۰.۰۱). دانش آموزان گروه آموزش فراگیر در هر دو درس فارسی و ریاضی عملکرد بهتری داشتند. همچنین، نگرش مثبت معلمان نسبت به آموزش فراگیر (β=۰.۴۶, p<۰.۰۰۱)، میزان حمایت آموزشی مدرسه (β=۰.۳۳, p<۰.۰۱) و مشارکت والدین (β=۰.۲۷, p<۰.۰۵) از مهم ترین پیش بین های موفقیت تحصیلی دانش آموزان بودند. به طور کلی، یافته ها نشان دادند که اجرای موثر آموزش فراگیر می تواند به بهبود معنادار عملکرد تحصیلی دانش آموزان دارای اختلالات یادگیری منجر شود. این نتایج بر ضرورت تقویت نگرش معلمان، افزایش حمایت های آموزشی در مدارس و ارتقای همکاری خانواده ها در فرآیند یادگیری تاکید دارد. آموزش فراگیر، در صورت پشتیبانی ساختاری و حرفه ای، می تواند گامی موثر در جهت تحقق عدالت آموزشی و ارتقای کیفیت یادگیری در نظام آموزش وپرورش ایران باشد.

کلیدواژه ها:

آموزش فراگیر ، اختلالات یادگیری ، عملکرد تحصیلی ، نگرش معلمان ، حمایت آموزشی ، مشارکت والدین