پذیرش کشت کینوا در ایران

تغییرات آب و هوایی، کمبود آب، افزایش شوری، سوءتغذیه و مشکلات مزمن رژیم غذایی، از چالش های اصلی برای کشاورزی پایدار و امنیت غذایی جهان هستند. کینوا به دلایلی مانند سازگاری با تنش های محیطی، تاب آوری اقلیمی و ارزش های غذایی بالا، می تواند به عنوان یک گیاه ایده آل جهت امنیت غذایی به الگوی کشت وارد شود. پژوهش حاضر که از نوع پیمایش است با هدف شناسایی عوامل موثر بر پذیرش کشت کینوا در ایران انجام شد. از پرسشنامه محقق ساخت، به عنوان ابزار پژوهش جهت جمع آوری داده استفاده گردید. روایی صوری پرسشنامه با استفاده از پانل متخصصین مورد تایید قرار گرفت و پایایی آن با روش آلفای کرونباخ (۰/۶۶- ۰/۸۹) محاسبه شد. داده ‍ های مورد نیاز، از دو گروه کینواکاران و کشاورزان غیرکینواکار جمعا ۱۸۷ کشاورز در شش استان کشور جمع آوری گردید. داده­ها به وسیله نرم افزار SPSS۲۹ مورد تجزیه وتحلیل قرار گرفت و برای ترسیم نمودارها از نرم افزار های Word۲۰۱۹ و Exel۲۰۱۹ استفاده شد. نتایج نشان داد که حدود ۳۱ درصد کشاورزان مورد مطالعه اصلا با «کینوا» آشنا نیستند. حدود ۶۷ درصد افرادی که با کشت کینوا آشنا هستند، کشت کینوا را پذیرفته اند. فاصله بین آشنایی با کینوا  و پذیرش آن، به طور متوسط حدود یک سال و دو ماه است. در بین مولفه های نوآوری کینوا، «آزمون پذیری» قوی ترین ویژگی و «سادگی» و «قابلیت مشاهده نتایج»، ضعیف ترین ویژگی های کینوا ست. بر اساس نتایج آمار استنباطی، پذیرندگان کینوا، کشاورزانی مسن تر، دارای تحصیلات بالاتر، بعد خانوار بزرگتر، سابقه آشنایی بیشتر با کینوا، دانش بیشتر درخصوص زراعت کینوا و  بازاریابی و فرآوری کینوا، منابع کسب دانش بیشتر، میزان اعتماد بیشتر، اراضی بزرگتر  و وضعیت اقتصادی بهتر می باشند و همچنین بین پذیرش کشت کینوا و محل سکونت (خارج از روستا) رابطه معنی دار وجود دارد. بر اساس یافته های پژوهش،  طراحی دوره های آموزش انبوهی،  تمرکز بر مزرعه نمایشی کینوا، توصیه می گردد. تمرکز بر افراد تحصیل کرده و دارای مالکیت بیشتر و تمکن مالی بهتر، به عنوان گروه هدف از دیگر پیشنهادها می باشد.

کلیدواژه ها:

پذیرش ، پذیرنده ، خشکی ، شوری ، کینوا ، نوآوری