روایت پژوهی در آموزش: فرصت ها، چالش ها و راهکارها

روایت پژوهی به عنوان یکی از رویکردهای کیفی و انسان محور در پژوهش های آموزشی، امکان بررسی عمیق تجربه های زیسته معلمان و دانش آموزان را در بسترهای واقعی و پیچیده فراهم می آورد. این رویکرد با تمرکز بر روایت های فردی و تحلیل آن ها، به شناخت لایه های پنهان فرایندهای یاددهی–یادگیری، بازسازی معناهای تربیتی و ارتقاء کیفیت آموزش کمک می کند. مقاله حاضر که از نوع ترویجی است، به بررسی ظرفیت های روایت پژوهی در نظام آموزشی، با تاکید بر فرصت ها، چالش ها و راهکارهای توسعه آن می پردازد. بر اساس تحلیل پیشینه نظری و تجربی، روایت پژوهی نقش موثری در تقویت هویت حرفه ای معلمان، تسهیل بازاندیشی در عمل، و ارتقاء سطح مشارکت دانش آموزان در فرآیند یادگیری ایفا می کند. از سوی دیگر، چالش هایی نظیر محدودیت در تعمیم پذیری نتایج، نیاز به مهارت های تخصصی در روایت نگاری و تحلیل، و مقاومت سازمانی در برابر روش های کیفی نیز از موانع گسترش این رویکرد محسوب می شوند. در این مقاله، با بهره گیری از نمودارها و جداول تحلیلی، راهکارهایی عملی برای تقویت جایگاه روایت پژوهی در نظام آموزشی ایران پیشنهاد شده است؛ از جمله طراحی دوره های آموزشی ویژه برای معلمان و پژوهشگران، ایجاد حمایت های ساختاری و نهادی، و استفاده از فناوری های نوین مانند پلتفرم های روایت محور دیجیتال. در نهایت، روایت پژوهی به عنوان ابزاری تحول آفرین، می تواند به توسعه حرفه ای معلمان، ایجاد محیط یادگیری انسانی تر، و ارتقاء عدالت تربیتی کمک کند.

کلیدواژه ها:

روایت پژوهی ، توسعه حرفه ای معلمان ، مشارکت دانش آموز ، تحلیل روایت ، نظام آموزشی ایران