مقایسه تاثیر پروبیوتیک و پری بیوتیک بر عملکرد خصوصیت لاشه، رنگ سنجی گوشت و جمعیت میکروبی روده مدفوع خرگوش در حال رشد

چکیده مبسوط مقدمه و هدف: خرگوش اهلی(Oryctolagus cuniculus) ، حیوانی از شاخه طنابداران، رده پستانداران، راسته خرگوش ‎شکلان و خانواده خرگوش ها است. خاستگاه ابتدایی آن غرب اروپا و شمال غرب آفریقا است. از نژادهای مختلف آن به‎ منظورهای گوناگون از جمله تولید پشم، پوست، گوشت، انجام پژوهش های بیولوژیک و به عنوان حیوان خانگی استفاده می شود. خرگوش در میانه ی بین نشخوارکنندگان و حیوانات تک معده ای قرار دارد و می تواند به طور موثری از مواد خوراکی غنی از سلولز با جیره حاوی کمتر از ۲۰ درصد مواد دانه ‎ای استفاده کند. خرگوش ها چرخه کوتاه تولیدمثل و قدرت باروری بالا دارند. جمعیت میکروبی پیچیده دستگاه گوارش خرگوش نقش مهمی در هضم غذا، تولید ویتامین، فعالیت تخمیری با تولید اسیدهای چرب فرار و تحریک پاسخ ایمنی را ایفا می کند. پروبیوتیک های زیادی در جیره حیوانات مانند لاکتوباسیلوس، پروتکسین (پروبیوتیک چند‎سویه) و ساکارومایسس سرویزیه استفاده می شوند. در میان گونه های مخمر مختلف، ساکارومایسس سرویزیه (S. cerevisiae) به ‎دلیل محتوای فراوان پروتئین‎ ها، پلی ‎ساکاریدها، پپتیدهای کوچک، اسیدهای آمینه، ویتامین‎ ها، عناصر کمیاب، نوکلئوتیدها و سایر عوامل رشد، به‎ طور گسترده به‎ عنوان یک مکمل پروبیوتیک در تولید حیوانات استفاده شده است. پروبیوتیک ها ضریب تبدیل غذایی و افزایش وزن را بهبود می بخشند، مرگ ومیر را کاهش می دهند، عفونت بیماری را کاهش می دهند و سیستم ایمنی را تحریک می کنند. پری بیوتیک در لغت به معنی پیش نیاز زندگی است و در واقع عناصر غذایی غیر قابل هضمی یا کم هضمی هستند که از طریق تحریک رشد یا فعالیت تعداد محدودی از باکتری های پروبیوتیک در روده بزرگ اثرات مفیدی بر سلامتی دارند. محدودیت استفاده از آنتی‎ بیوتیک ‎ها سبب تلاش برای یافتن جایگزین مناسبی برای آن‎ها شده ‎است. امروزه از اسیدهای آلی، پروبیوتیک ‎ها، پری بیوتیک ‎ها، عصاره ‎های گیاهی و همچنین سین ‎بیوتیک ‎ها که مخلوطی از پروبیوتیک‎ ها و پری بیوتیک ‎ها هستند به‎ عنوان جایگزین استفاده می‎ شود. بنابراین، هدف از مطالعه حاضر بررسی مقایسه پروبیوتیک ، پری بیوتیک و سین‎ بیوتیک بر عملکرد ویژگی های لاشه، رنگ ‎سنجی گوشت و جمعیت میکروبی محتویات روده خرگوش در حال رشد بود. مواد و روش ها: ۳۲ خرگوش از شیرگیری شده (۵۶ روزه؛ با وزن بدن ۵۰ ± ۴۵۰ گرم) برای انجام ازمایش انتخاب شدند. خرگوش ها در قالب یک طرح کاملا تصادفی در چهار تیمار با هشت تکرار به صورت انفرادی قرار گرفتند. قبل از شروع آزمایش، سالن نگهداری خرگوش ها، دان‎ خوری ‎ها و آب‎خوری ‎ها کاملا شسته شدند و بعد دیوارها و کف سالن با آب آهک ضدعفونی شدند. جهت مبارزه با انگل های داخلی به همه خرگوش ها ۰/۵ میلی لیتر آیورمکتین به هر سر خرگوش به صورت زیر جلدی تزریق شد. جیره آزمایشی شامل ۱- جیره پایه (شاهد). ۲- جیره پایه با سطح تجاری پروبیوتیک (۰/۲۰) درصد، ۳- جیره پایه با سطح تجاری پری بیوتیک (۰/۲) درصد و ۴- جیره پایه سین­بیوتیک بودند. جیره ‎های آزمایشی با توجه به میانگین سن خرگوش ها و براساس جداول استاندارد NRC (۱۹۷۷) تهیه شدند. جیره ها به طور کاملا مخلوط و به‎ مقدار ۲۰۰ گرم در یک وعده صبح در اختیار خرگوش ها قرار گرفتند و باقی مانده خوراک هر روز در صبح قبل از دادن خوراک جدید از داخل دان‎ خوری جمع آوری و توزین شد. در پایان آزمایش، چهار خرگوش از هر تیمار برای تعیین ویژگی های لاشه و انجام کشت میکروبی محتویات روده کشتار شدند. آزمون رنگ ‎سنجی نمونه های گوشت خام خرگوش توسط دستگاه Tintometer مدل CAM-System ۵۰۰ USER MANUAL ساخت شرکت Tintometer GmbH آلمان، در روز اول و سوم و بعد از یک ماه نگهداری در یخچال انجام شد. شاخص های رنگی شاملL* (روشنایی)،a* (قرمزی) و b*(زردی) تعیین شدند. برای ارزیابی ویژگی های صفات کمی لاشه، پوست، سر، ران ‎ها، دست‎ ها، کل لاشه، دستگاه گوارش، کبد، قلب، طحال و کلیه توزین شدند. به منظور کشت میکروبی، محتویات روده به طور کامل خارج شد و یک گرم به منظور کشت میکروبی نمونه برداری شد. نمونه ها داخل لوله ها قرار گرفتند و ۹ برابر وزن نمونه ها محلول رقیق کننده استریل اضافه شد. یافته ها: مواد افزودنی تاثیر معنی داری بر ویژگی های لاشه اندازه گیری شده به ‎جز وزن کلیه، دستگاه گوارش و قلب خرگوش های مورد آزمایش نداشتند. سین ‎بیوتیک به طور غیر معنی داری سبب افزایش میزان باکتری‎ های هوازی، کاهش معنی ‎دار جمعیت کلی فرم ها و افزایش میزان باکتری‎ های اسیدلاکتیکی شد. شاخص های رنگی شاملL* (روشنایی)،a* (قرمزی) و b*(زردی) در روز اول تفاوت معنی داری نداشتند اما در طی نگهداری نمونه ها در یخچال فاکتور L*، a*و b*به طور معنی داری کاهش یافت. نتیجه گیری: نتایج آزمایش حاضر نشان می دهند که افزودن پروبیوتیک، پری بیوتیک و سین بیوتیک می تواند به عنوان محرک رشد طبیعی در خوراک خرگوش های بدون آنتی بیوتیک استفاده شود. همچنین، استفاده از مکمل های پروبیوتیک، پری بیوتیک و سین بیوتیک در طول دوره پرورش سبب بهبود ویژگی های لاشه، افزایش جمعیت میکروبی مفید و بهبود کیفیت گوشت خرگوش شد.

کلیدواژه ها:

Carcass yield ، Meat Colorimetric ، Microbial population ، Probiotic ، Prebiotic ، بازده لاشه ، پروبیوتیک ، پری‎ بیوتیک ، جمعیت میکروبی ، رنگ‎ سنجی گوشت