مدلسازی و توسعه شاخص خشکسالی با در نظر گرفتن قابلیت اطمینان، تابآوری و آسیبپذیری در حوضه آبریز دریاچه ارومیه

خشکسالی یکی از مهمترین مخاطرات اقلیمی به شمار میرود که در بسیاری از مناطق جهان، بهویژه در کشورهای واقع در نواحی خشک و نیم هخشک همچون ایران رخ داده و آثار گسترده ای بر جامعه و محیط زیست برجای میگذارد. در این میان، دریاچه ارومیه طی دوره۳۱۳۱تا۳۰۴۳با بحرانی کم سابقه مواجه شده و در معرض خشک شدن فاجعه آمیز قرار گرفته است.پژوهش حاضر با هدف درک عمیقتر از خطرات خشکسالی در حوضه آبریز دریاچه ارومیه انجام شده است. در این راستا، شاخص بارش استانداردشده)۱(SPIبه عنوان یکی از معتبرترین شاخصهای خشکسالی در۵۵ایستگاه هواشناسی و در مقیاسهای زمانی۳،۱،۶و۹ماهه محاسبه و تحلیل گردید. همچنین برای بررسی پایداری شرایط خشکسالی، شاخصهای قابلیت اطمینان، تابآوری و آسیب پذیریبر پایه سریهای زمانیSPIمورد استفاده قرار گرفتند.نتایج نشان داد که در مقیاس یکماهه، امتداد شمالغربی–جنوبشرقی مرز میان نواحی خشک و مرطوب حوضه رامشخص میکند.درمقیاس سه ماهه،این الگو همچنان تداوم داشت، هرچندجهت آن به صورتشرقی–غربی تغییر یافت.دربازه های بلندمدت نیز الگوهای مشابهی مشاهده شداما محدوده نواحی خشک ومرطوب جابهجا گردیدند. به طور کلی، یافته ها بیانگر آن است که الگوهای شناسایی شده بازتابی از ویژگیهای طبیعی خشکسالی در حوضه آبریز دریاچه ارومیه هستند.

کلیدواژه ها:

خشکسالی ، شاخص بارش استاندارد شده ، دریاچه ارومیه ، بارش