مهارتهای سوادآموزی به عنوان بستری برای تحقق مدرسه تراز

یکی از جنبه های اصلی و مهم در برنامه درسی توجه به مهارتهای سوادآموزی است. سوادآموزی که زیربنای یادگیری همه اجزای برنامه درسی و مواد آموزشی، دارای چهار بخش و مهارت به شرح خواندن، نوشتن، صحبت کردن و شنیدن است که از بین آنها خواندن به عنوان یک مهارت مهم و پایه در نظر گرفته می شود. با توجه به اینکه مهارتهای سوادآموزی به صورت دقیق و شایسته در برنامه درسی، به عنوان یکی از ابعاد پنج گانه الگوی مفهومی مدرسه تراز سند تحول مورد توجه قرار نگرفته است، پس لازم است این مجموعه مهارتها که گامی در جهت تحقق مدرسه تراز است، مورد بررسی علمی قرار گیرد. با توجه به ماموریت مدرسه تراز در سند تحول بنیادین و اهدافی که برای تحقق این مدرسه از جمله برنامه درسی و تربیتی، در نظر گرفته شده است، یادگیری کامل مهارتهای سوادآموزی به عنوان یکی از اجزای برنامه درسی حائز اهمیت است. از آنجایی که سوادآموزی دارای چهار مهارت است، لذا مقاله حاضر در نظر دارد که شیوه یادگیری یکی از این چهار مهارت یعنی مهارت خواندن را در دانش آموزان در جهت عملی کردن اهداف مدرسه تراز مورد بررسی قرار دهد. روش تحقیق در این پژوهش کیفی است و جامعه مورد مطالعه شامل منابع مختلف علمی از جمله کتب و نشریات داخلی و خارجی، اسناد مرتبط و پایگاه های اطلاع رسانی علمی منتشر شده از سال ۱۳۷۶ شمسی و ۱۹۹۷ میلادی بود. حجم نمونه بر اساس اشباع نظری و با استفاده از روش نمونه گیری هدفمند انتخاب شدند. ابزار جمع آوری داده ها فیش برداری و مرور ادبیات پژوهش بود. در تحلیل داده ها از روش تحلیل محتوای کیفی استفاده شد. بر اساس منابعی که به مجموعه مهارتهای سوادآموزی و خواندن پرداخته اند، یافته ها نشان داد که عوامل و مولفه هایی که در آموزش های رسمی خواندن به آنها پرداخته می شود عبارت اند از مفاهیم مربوط به مواد چاپی، عناصر اصلی، خواندن خواندن و درک مطلب، واژه های پربسامد، صوت شناسی که آموزش آنها در مدرسه منجر به یادگیری مهارت خواندن می شود. از سوی دیگر، بحث ها و یافته های علمی حاکی از نقش موثر مشارکت خانواده و والدین در آموزش های غیررسمی از جمله خواندن است. به عبارتی والدین نیز می توانند در خانه به آموزش خواندن به دانش آموز خود کمک کنند. خواندن و آموزش خواندن به عنوان یکی از اجزای سوادآموزی تنها محدود به سطح مدرسه و کلاس نمی شود و به جز معلم، عوامل دیگری از جمله والدین و اطرافیان نیز در آموزش این مهارت به دانش آموزان می توانند خیلی موثر باشند. این مشارکت می تواند منجر به آموزش کامل مهارتهای سوادآموزی به عنوان یکی از اجزای برنامه درسی شود و بدین طریق گامی در جهت تحقق مدرسه تراز باشد.

کلیدواژه ها:

برنامه درسی سوادآموزی ، خواندن ، مشارکت والدین ، مدرسه تراز