سواد رسانه ای در مدارس: راهکارهایی برای ارتقا آگاهی دانش آموزان در دنیای دیجیتال

در دنیای امروز، رسانه های دیجیتال به بخش جدایی ناپذیری از زندگی کودکان و نوجوانان تبدیل شده است. دسترسی گسترده به اینترنت و محتوای رسانه ای، مختلف دانش آموزان را در معرض اطلاعات گوناگونی قرار می داد که لزوما معتبر و صحیح نیستند. از این رو آموزش سواد رسانه ای در مدارس، نه تنها یک ضرورت آموزشی بلکه یک راهکار اساسی برای مقابله با چالش های دنیای دیجیتال محسوب می شد. این پژوهش با هدف شناسایی راهکارهای موثر در آموزش سواد رسانه ای به دانش آموزان و بررسی چالش ها و فرصت های این حوزه انجام شد. روش تحقیق اسنادی-کتابخانه ای بود و منابع مورد بررسی شامل پژوهش های تجربی، گزارش های رسمی از جمله سند تحول بنیادین آموزش و پرورش ایران و برنامه های آموزشی کشورهای فنلاند و کانادا، و سیاست نامه های مرتبط با سواد رسانه ای بودند. چارچوب نظری پژوهش بر اساس مدل «سواد رسانه ای انتقادی» طراحی شد. ابزار گردآوری داده ها اسناد و منابع کتابخانه ای بودند. داده ها با تحلیل مضمون شدند. یافته ها نشان داد که کشورهای پیشرو مانند فنلاند و کانادا با ادغام سواد رسانه ای در برنامه های درسی و استفاده از روش های تعاملی به نتایج مطلوبی دست یافته بودند. در مقابل، ایران با چالش هایی مانند کمبود منابع آموزشی و عدم آموزش کافی معلمان مواجه بود. راهکارهای موثر شناسایی شده شامل تدوین برنامه های درسی ساختاریافته، آموزش معلمان از طریق کارگاه های تخصصی و استفاده از روش های فعال بود. نتایج حاکی از آن است که اجرای این راهکارها می توانست توانایی تحلیل انتقادی دانش آموزان را افزایش دهد و از آسیب هایی مانند اعتیاد دیجیتال پیشگیری کند. این پژوهش تاکید کرد که ایجاد یک چارچوب عملیاتی با همکاری نهادهای آموزشی و رسانه ای گام کلیدی در تحقق این هدف بود.

کلیدواژه ها:

سواد رسانه ای ، آگاهی دیجیتال ، آموزش دیجیتال ، مدارس