کاربرد مولفه های طراحی بایوفیلیک با الهام از باغ سازی ایرانی در ارتقاء فضاهای سلامتکده های طب سنتی

در دهه های اخیر افزایش دغدغه ها پیرامون بهداشت روان و ارتقاء کیفیت فضاهای درمانی توجه طراحان را به بهره گیری از اصول طراحی بایوفیلیک معطوف ساخته است. طراحی بایوفیلیک با ایجاد ارتباط مستقیم و غیرمستقیم انسان با طبیعت، موجب بهبود سلامت جسمی و روانی کاربران می شود. از سوی دیگر، باغ سازی ایرانی به عنوان یکی از مصادیق برجسته تعامل انسان با طبیعت در تاریخ معماری، ایران، واجد ظرفیت هایی ارزشمند در راستای بازتعریف فضاهای درمانی معاصر، به ویژه سلامتکده های طب سنتی است. پژوهش حاضر با هدف شناسایی و کاربرد مولفه های مشترک میان طراحی بایوفیلیک و باغ ایرانی در راستای ارتقاء کیفیت محیطی سلامتکده های طب سنتی انجام گرفته است. روش تحقیق کیفی و از نوع توصیفی-تحلیلی بوده و اطلاعات مورد نیاز از طریق مطالعات کتابخانه ای و تحلیل محتوای تطبیقی استخراج شده است. نتایج پژوهش نشان می دهد که مولفه هایی نظیر حضور، آب، تنوع پوشش گیاهی، سلسله مراتب فضایی، چشم اندازهای طبیعی، نور و سایه و استفاده از الگوهای ارگانیک، نقش موثری در بهبود تجربه حسی-ادراکی کاربران سلامتکده ها دارند. همچنین بهره گیری از الگوهای هندسی باغ ایرانی و مفاهیم نمادین آن می تواند به خلق فضاهایی آرامش بخش، قابل ادراک و سازگار با فرهنگ بومی منجر شود. این یافته ها می تواند چارچوبی برای طراحی فضاهای سلامت محور مبتنی بر پیوند میان طبیعت، معماری سنتی و درمان ارائه دهد.

کلیدواژه ها:

طراحی بایوفیلیک ، باغ ایرانی ، سلامتکده ، طب سنتی ، معماری درمان محور