تاثیر مشاوره گروهی بر ارتقاء تاب آوری دانش آموزان در برابر استرس امتحانات

استرس امتحانات یکی از شایع ترین عوامل فشار روانی در میان دانش آموزان محسوب می شود که می تواند عملکرد تحصیلی و سلامت روانی آن ها را به طور قابل توجهی تحت تاثیر قرار دهد. در این میان، تاب آوری به عنوان یکی از مولفه های مهم در مقابله موثر با استرس و فشارهای روانی، نقش برجسته ای در توانمندسازی دانش آموزان ایفا می کند. هدف اصلی این پژوهش بررسی تاثیر مشاوره گروهی بر ارتقاء تاب آوری دانش آموزان در برابر استرس امتحانات است. پژوهش حاضر از نوع شبه آزمایشی با طرح پیش آزمون – پس آزمون با گروه کنترل می باشد. جامعه آماری شامل دانش آموزان پایه متوسطه اول در یکی از مدارس شهری است که از میان آن ها با استفاده از روش نمونه گیری در دسترس، ۳۰ نفر انتخاب و به صورت تصادفی در دو گروه آزمایش و کنترل تقسیم شدند. ابزار گردآوری داده ها پرسشنامه تاب آوری کانر و دیویدسون (CD-RISC) و پرسشنامه استرس امتحان ساراسون بوده است. گروه آزمایش در ۸ جلسه مشاوره گروهی بر اساس رویکرد شناختی-رفتاری شرکت کردند، در حالی که گروه کنترل هیچ مداخله ای دریافت نکرد. داده ها با استفاده از آزمون تحلیل کوواریانس (ANCOVA) مورد تحلیل قرار گرفتند. نتایج حاصل از تحلیل داده ها نشان داد که مشاوره گروهی به طور معناداری موجب افزایش سطح تاب آوری و کاهش استرس امتحان در گروه آزمایش در مقایسه با گروه کنترل شده است. این یافته ها موید اثربخشی مداخلات گروهی در بهبود مهارت های مقابله ای و تنظیم هیجانات دانش آموزان می باشد. بر اساس نتایج به دست آمده، می توان مشاوره گروهی را به عنوان راهکاری کارآمد و کم هزینه جهت ارتقاء سلامت روانی دانش آموزان و کاهش تنش های مرتبط با امتحانات پیشنهاد داد. همچنین پیشنهاد می شود که مدارس و مراکز مشاوره دانش آموزی برنامه های مشاوره گروهی را به صورت منظم در طول سال تحصیلی برگزار کنند تا دانش آموزان در مواجهه با موقعیت های فشارزا از جمله امتحانات، از سطح بالاتری از تاب آوری برخوردار شوند. این پژوهش می تواند مبنایی برای انجام مطالعات بیشتر در حوزه ارتقاء توانمندی های روان شناختی نوجوانان باشد.

کلیدواژه ها:

تاب آوری ، استرس امتحان ، مشاوره گروهی ، دانش آموزان ، سلامت روانی