بررسی نقش شیب در رسوبزائی آبکندها(مطالعه موردی حوزه آبخیز هلوش استان لرستان)

فرسایش آبی با اشکال مختلفی بر روی زمین ظاهر می گردد که یکی از اشکال پیش رفته آن آبکندها می باشند. طبق تعریف آبکند یک کانال با کناره های دارای شیب تند و یک پیشانی فرسایشی پر شیب و فعال است که به وسیله فرسایش ناشی از جریان متناوب ایجاد گردیده است. مهمترین عوامل موثر در توسعه آبکندها به ترتیب سازند، اقلیم، شیب و نوع کاربری می باشد. این تحقیق به منظور بررسی نقش شیب در رسوبزائی آبکندهای تشکیل یافته در حوزه هلوش پلدختر در استان لرستان انجام گرفت. بدین منظور پس از تعیین مناطق مهم آبکندی از روی عکس های هوایی و نقشه های توپوگرافی طی بازدید صحرایی مختصات جغرافیایی راس آبکندها توسط GPS برداشت و نوع هر آبکند در بازدید صحرایی معین شد. سپس در سیستم اطلاعات جغرافیایی (GIS) نقشه شیب در طبقات مختلف تهیه و رقومی گردید. با تلفیق لایه شیب و نقشه پراکنش فرسایش آبکندی فراوانی انواع آبکند در طبقات مختلف شیب در دو حوزه مشخص گردید. با اندازه گیری مقدار خاک فرسایش یافته از هر رگبار، مقدار فرسایش ویژه آبکندهای مورد بررسی در طبقات مختلف شیب منطقه مورد مطالعه به دست آمد. نتایج آزمون کروسکال والیس نشان داد که رسوبزایی ویژه آبکندها در شیب های مختلف دارای تفاوت معنی داری بوده و این تفاوت بر اساس آزمون من ویتنی بین طبقات شیبی ۰ تا ۵ درصد و ۵ تا ۱۰ درصد با طبقه شیب بیش از ۱۰ درصد می باشد.

کلیدواژه ها:

رسوبزانی حوزه ، هلوش ، فرسایش آبکندی ، طبقات شیب