بررسی تطبیقی جاذبه های معنوی نماز و ذاذن در معنویت دین اسلام و آیین بودا با تاکید بر مکتب ابن عربی و مکتب ذن

انسان سرگشته در جهان، مدرن در میان ادیان کهن یا معنویتهای نوپدید گونه گون و رنگارنگ در پی معنویتی است تا او را از ورطه مادی گرایی به ساحل آرامش رساند. آیین کهن بودا به ویژه مکتب ذن با آموزه به روز شده ذاذن، داعیه دار معنویت و آرامش بخشی و پاسخ به این نیاز حیاتی و روزافزون است. در دهه های اخیر راهبان و مروجان شرقی این مکتب همچون سوزوکی و تیک ناتهان به همراه مستشرقان و مروجان غربی آن تلاش وافر کرده اند تا با جاذبه های آموزه ذاذن و طرح رهایی انسان از حقیقت رنج این جهانی بر اساس مبانی هستی شناسی و انسان شناسی آیین بودا این نوع از معنویت را در میان مردم جهان به ویژه غربی ها گسترش دهند. از این رو آموزه ذاذن که باید دو تا چند بار در شبانه روز انجام شود و به دنبال ایجاد تمرکز ذهنی و احساس آرامش است برای انسان غربی گرفتار آمده در مادی گرایی پرجاذبه جلوه نموده است. حال اگر از همین منظر به معنویت اسلام نظر افکنده شود، دین مبین اسلام از ظرفیت گران بها آموزه نماز برخوردار است؛ چون نماز به جهت ظاهری مشتمل بر اعمال و اذکار است و به جهت باطنی مبتنی بر حضور قلب با خدا و ایجاد آرامش روحی و قلبی است. بی تردید تبیین این جاذبه های نماز به ویژه در مقام مقایسه با معنویت های دیگر می تواند عامل موثری در گرایش انسان گرفتار آمده در جهان مدرن به سوی معنویت اسلام باشد. بر این اساس این مقاله تلاش دارد تا با رویکرد تطبیقی و روش توصیفی-تحلیلی به مقایسه جاذبه های معنوی آموزه نماز در دین اسلام با آموزه ذاذن در آیین بودا پردازد.

کلیدواژه ها:

معنوی ، معنویت اسلام ، معنویت آیین بودا ، ذن ، مکتب ابن عربی ، ذاذن ، نماز