بررسی فقهی و حقوقی تاثیر کما و اغما بر استمرار و اعتبار عقد مضاربه در نظام حقوقی ایران

عقد مضاربه به عنوان یکی از عقود معین در فقه اسلامی و حقوق مدنی ایران، بر پایه اراده، اذن و نیابت استوار است و در بسیاری از روابط مالی به کار می رود. با افزایش موارد اغما و گما در نتیجه بیماری ها یا سوانح، تعیین وضعیت حقوقی این نوع عقود در شرایط بیهوشی موقت اهمیت ویژه ای یافته است. با این حال در نظام حقوقی ایران، خلا روشنی در خصوص آثار وضعیت اغما بر استمرار عقد مضاربه وجود دارد. این پژوهش با هدف بررسی فقهی و حقوقی تاثیر کما و اغما بر اعتبار و استمرار عقد مضاربه در نظام حقوقی ایران انجام شده است. مطالعه به روش توصیفی تحلیلی مبتنی بر تحلیل متون فقه امامیه، قانون مدنی ایران و رویه های حقوقی مشابه انجام گرفت. داده ها از منابع معتبر فقهی، متون قانونی و تحلیل مقایسه ای با نهادهای مشابه مانند وکالت و شرکت گردآوری و تفسیر شدند. یافته ها نشان داد که اغما به دلیل فقدان اراده و شعور، آگاهانه موجب زوال شرط اهلیت در یکی از طرفین عقد می شود و در نتیجه در اغلب موارد منجر به انفساخ قهری عقد مضاربه می گردد. با این حال، در صورت پیش بینی نماینده قانونی یا شروط خاص در قرارداد امکان تعلیق اجرای عقد نیز وجود دارد. نتیجه این است که استمرار عقد مضاربه مستلزم وجود مداوم اهلیت و اراده است. یافته ها نشان می دهد که بازنگری تقنینی و تنظیم دقیق تر مفاد قراردادی برای مدیریت وضعیت های خاص مانند اغما ضرورتی انکارناپذیر در نظام حقوقی ایران به شمار می رود.

کلیدواژه ها:

عقد مضاربه اغما ، کما ، اهلیت ، انفساخ عقد