مطالعه تطبیقی نسبت و تزیینات در کتیبه های منتخب کوفی تزیینی قرن ۶ ه. ق در ایران؛ مقبره الراشد بالله مسجد توران پشت، مسجد جامع زواره مسجد جامع قزوین و مسجد حیدریه قزوین

کوفی تزیینی از قدیمیترین خطوط به کار رفته در معماری اسلامی است که تنوع بصری و ظرفیتهای دیداری زیادی در آن به چشم می خورد. هدف اصلی پژوهش حاضر، مطالعه ۵ نمونه کتیبه از بناهای مربوط به قرن ۶ ه.ق به منظور تطبیق شکلی آنها بر اساس قاعده نسبت و نیز نوع تزیینات است. سوال پژوهش آن است که تشابه ها و تفاوت ها در نسبت و تزیینات در کتیبه های مقبره الراشد بالله در اصفهان، مسجد توران پشت، مسجد جامع زواره، مسجد جامع قزوین و مسجد حیدریه قزوین چگونه است؟ روش تحقیق در این پژوهش توصیفی و تحلیلی است. مبنای گردآوری اطلاعات، میدانی و کتابخانه ای است. در این پژوهش قالب گرافیکی کتیبه ها جهت دستیابی به فرم و تزیینات مورد استفاده قرار داده شده است که امکان قیاس کتیبه ها در بناهای هم دوره میسر شود. نتایج تحقیق نشان دهنده وجود اشتراکات زیاد در ساختار نوشتاری و تزیین گیاهی در هر ۵ کتیبه است. همچنین تفاوت هایی نیز در ارتفاع حروف و نوع تزیینات دیده می شود. دو نمونه از کتیبه ها علاوه بر ساختار گیاهی از ساختار هندسی نیز برخوردار هستند که ترسیم تزیینی گره های هندسی تکامل و حالت نوینی از ساختار کوفی تزئینی را به نمایش گذاشته است.

کلیدواژه ها:

کوفی تزیینی ، کتیبه نگاری قرن ۶ ه.ق ، مقبره الراشد بالله ، مسجد توران ، مسجد جامع زواره ، مسجد جامع قزوین ، مسجد حیدریه قزوین