معرفی و خوانش کتیبه های کوفی گلدار بر روی آثار فلزی از آغاز قرن پنجم تا پایان قرن هفتم هجری قمری در ایران

همواره یکی از مهمترین دستاوردهای بشر بعد از ابداع، زبان ثبت و نوشتن داده ها بوده که نوشتار بر روی سطح خارجی فلزات با مضامین مختلف و فنون متعددی ایجاد شده است. خط کوفی که در ابتدا ظاهری بی آلایش داشت، به مرور ایام با تصرفات کاتبان و تفنن اساتید خط، از وضعیت ساده خارج شده و به تزیینات آن افزوده شد. در این مقاله از میان انواع کتیبه های کوفی تزیینی به خط کوفی گلدار (مزهر) پرداخته شده که در نهایت ده مورد از آثار نهایی به جهت خوانش و معرفی انتخاب و مورد پژوهش قرار گرفته است. از آنجا که یافته های موجود از این نوع کتیبه بر روی اشیاء فلزی بیشمار است، محدوده ی زمانی منتخب برای پژوهش از ابتدای قرن پنجم تا پایان قرن هفتم هجری قمری در نظر گرفته شده است؛ بنابراین خوانش و معرفی آثار فلزی متعلق به این قرون با توجه به کیفیات بصری نوشتار آن ها هدف اصلی این مقاله است. برای این منظور پاسخ به این پرسش مورد نیاز است کدام یک از نمونه های آثار فلزی در ایران، متعلق به قرن پنجم تا هفتم هجری قمری بوده و دارای کتیبه های کوفی گلدار است؟ در همین راستا مقاله پیش رو با رویکردی توصیفی تحلیلی و بر اساس اسناد موجود در موزه های داخل و خارج از کشور، به صورت مطالعه کتابخانه ای صورت گرفته است. در نهایت با انتخاب این ده نمونه مربوطه از دوره، مذکور به معرفی اجمالی نمونه ها و خوانش این آثار پرداخته شده است.

کلیدواژه ها:

کتیبه نگاری کوفی گلدار ، ایران ، آثار فلزی