تذکره کاتبان و خوشنویسان قمی تا پایان دوره صفویه

هنر خوشنویسی به عنوان یکی از والاترین تجلیات فرهنگ اسلامی و ایرانی از آغاز تمدن اسلامی تاکنون جایگاهی ممتاز در حیات علمی فرهنگی و هنری ایران داشته است. شهر قم به عنوان یکی از مراکز مهم علمی و مذهبی تشیع، از دوره های اولیه اسلامی تاکنون همواره نقشی فعال در گسترش هنر کتابت و خوشنویسی ایفا کرده است. این پژوهش با هدف بررسی تذکره کاتبان و خوشنویسان قمی تا پایان دوره صفویه با بهره گیری از اسناد موجود در فهرست نسخه های خطی ایران فنخا و سایر منابع تاریخی به شناسایی حدود ۵۰ کاتب و خوشنویس اصالتا قمی پرداخته که در بازه قرون ۷ تا ۱۲ هجری قمری فعال بوده اند. روش تحقیق توصیفی-تحلیلی و بر پایه مطالعات کتابخانه ای و اسنادی صورت گرفته است. نتایج پژوهش نشان میدهد که قم با توجه به بسترهای علمی مذهبی و فرهنگی خود، بستر مناسبی برای رشد خوشنویسی به ویژه در دوره های تیموری و صفوی فراهم کرده است تنوع آثار ثبت شده - از کتب مذهبی تا علمی و ادبی - و نیز کتیبه نگاریهای مذهبی گویای عمق و گستردگی فعالیت کاتبان قمی است. این پژوهش میتواند پایه ای برای مطالعات جامع تر در خصوص سهم قم در تاریخ خوشنویسی ایران باشد.

کلیدواژه ها:

تذکره ، تاریخ ، خوشنویسی کاتبان ، خوشنویسان قم