مطالعه کالبدشناختی و رادیوگرافیکی حفره دهانی در ماهی کوتر مواج (Sphyraena putnamae)

هدف: ماهی کوتر مواج (Sphyraena putnamae، خانواده Sphyraenidae) به عنوان یک شکارچی کلیدی در زنجیره غذایی سواحل جنوب ایران، نقش حیاتی در حفظ تعادل اکوسیستم دارد. با توجه به اهمیت اقتصادی ناشی از گوشت لذیذ و مرغوب و نبود داده های جامع کالبدشناختی، این پژوهش به مطالعه ریخت شناسی حفره دهانی و سازگاری های آناتومیک مرتبط با مکانیسم شکارگری این گونه می پردازد. مواد و روش ها: دوازده نمونه بالغ بلافاصله پس از صید، تحت شرایط کنترل شده دمایی به آزمایشگاه منتقل شدند. تصاویر رادیوگرافی با استفاده از دستگاه رادیوگرافی دیجیتال از نماهای جانبی به صورت عمود بر محور طولی بدن با رعایت پروتکل های استاندارد تهیه گردید. نمونه ها پس از ثبت تصاویر، به مدت ۱۰ روز در فرمالین ۱۰٪ بافری فیکس شدند. داده ها از طریق مقایسه سیستماتیک تصاویر رادیوگرافی با مشاهدات تشریحی، با تمرکز بر ارتباط بین ویژگی های ساختاری و عملکردی، تحلیل گردیدند. نتایج: حفره دهانی کشیده به صورت افقی، امکان بازشدن وسیع برای شکار طعمه های بزرگ را فراهم می کند. فک پایین پیش آمده بلندتر از فک بالا بود. کف دهان دارای زبانی کشیده با پرزهای کوتاه شاخی شکل بود که به سمت عقب دهان جهت یافته بودند. پنج کمان آبششی منحنی زیر سرپوش بزرگ آبششی قرار داشتند که که تبادل اکسیژن را تسهیل می کنند. استخوان پیش فک بالا حاوی ۴ دندان تیز رو به عقب در دو ردیف، و کناره های فک بالا دارای ۷ دندان مثلثی دندانه دار بود که توانایی نگهداری طعمه را افزایش می دهد. فک پایین نیز ترکیبی از یک دندان سوزنی شکل در ناحیه جلو و دندان های مثلثی خمیده به سمت عقب را نشان می دهد که در مهار طعمه به کار می روند. نتیجه گیری: شناسایی سازگاری های آناتومیک کلیدی در حفره دهانی S. Putnama ارتباط مستقیم آنها با موفقیت شکارگری و اکولوژی تغذیه ای را نشان داد. این داده ها پایه ای برای مطالعات تطبیقی تکاملی و مدیریت اکوسیستم های مرتبط بر اساس ساختار-عملکرد فراهم می کند.

کلیدواژه ها:

آناتومی ، حفره دهانی ، رادیوگرافی ، ماهی کوتر مواج