تجزیه خوشهای برخی از ژنوتیپهای پسته باغستان سنتی قزوین براساس صفات کیفی

ایران به عنوان یکی از خاستگاههای اصلی گیاه پسته، دارای تنوع ژنتیکی و مورفولوژیکی بسیار زیادی از این محصول است. پژوهش اخیر با هدف شناسایی و ارزیابی ۲۴ ژنوتیپ پسته مادری در محدوده ۲۰ هکتاری باغستان سنتی قزوین اجرا شده است. در این پژوهش، ۱۰ ویژگی کیفی در ژنوتیپهای مدنظر براساس توصیفنامه ببینالمللی پسته (IPGRI) مورد بررسی قرار گرفت. آنالیزهای چندمتغیره همبستگی، تجزیه خوشه ای و تجزیه به مولفه های اصلی با استفاده از نرم افزار Statistica ۱۸.۸ صورت گرفت. نتایج تجزیه خوشه ای بر اساس ویژگی های کیفی، ژنوتیپ ها را در چهار گروه مجزا دسته بندی کرد. همچنین، نتایج تجزیه به مولفه های اصلی نشان داد که دو مولفه اول و دوم به ترتیب ۶۴/۲۴ و ۸۵/۱۵ درصد از واریانس کل مشاهده شده در جمعیت پسته را توجیه میکند. علاوه بر این، مشخص شد ۷/۴۱ درصد از ژنوتیپ های بررسی شده زود گل، ۳/۳۳ درصد متوسط گل و ۲۵ درصد دیر گل می باشند. از نظر شکل قاعده برگچهها، ۷/۴۱ درصد برگچه انتهایی آنها باریک شونده، ۳/۳۳ درصد مورب، ۵/۱۲ درصد پخ دار و ۵/۱۲ درصد دم دار می باشند. با توجه به نتایج به دست آمده، میتوان گفت ژنوتیپ SiC تنها ژنوتیپی است که تقریبا تمامی برگ های آن سه برگچه ای خیلی بزرگ بوده و دارای بزرگترین سطح برگ می باشد، از این رو میتوان به عنوان ژنوتیپ متفاوت جهت بررسیهای بیشتر و دقیقتر در کنار ژنوتیپ یا رقم شاهد محلی در نظر گرفت.

کلیدواژه ها:

باغستان سنتی ، پسته ، پایه مادری ، صفات کیفی ، تجزیه خوشه