اثربخشی آموزش ذهن آگاهی بر فرسودگی شغلی و خوش بینی آموزشی در معلمان ابتدایی شهر ایلام

هدف از پژوهش حاضر بررسی اثربخشی آموزش ذهن آگاهی بر کاهش فرسودگی شغلی و افزایش خوش بینی آموزشی در معلمان ابتدایی شهر ایلام انجام می باشد. فرسودگی شغلی به عنوان یک چالش روان شناختی، سلامت روان و عملکرد حرفه ای معلمان را تهدید می کند، در حالی که خوش بینی آموزشی می تواند به عنوان یک عامل محافظتی، انگیزه و کیفیت تدریس را بهبود بخشد. این مطالعه از نوع نیمه تجربی با طرح پیش آزمون-پس آزمون و گروه کنترل بود. جامعه آماری شامل معلمان ابتدایی شهر ایلام در سال تحصیلی ۱۴۰۴-۱۴۰۳ بود که از میان آن ها ۶۰ نفر (۳۰ نفر گروه آزمایش و ۳۰ نفر گروه کنترل) به صورت تصادفی خوشه ای انتخاب شدند. گروه آزمایش طی ۸ جلسه ۹۰ دقیقه ای آموزش ذهن آگاهی مبتنی بر کاهش استرس (MBSR) دریافت کردند. ابزارهای پژوهش شامل پرسشنامه فرسودگی شغلی ماسلاچ (MBI) و پرسشنامه خوش بینی آموزشی شانن-موران بودند که پایایی و روایی آن ها در مطالعات پیشین تایید شده است. داده ها با استفاده از تحلیل کوواریانس چندمتغیره (MANCOVA) تحلیل شدند. یافته ها: نتایج نشان داد که آموزش ذهن آگاهی به طور معناداری فرسودگی شغلی (خستگی عاطفی، مسخ شخصیت و کاهش کفایت شخصی) را کاهش و خوش بینی آموزشی (باور به تاثیرگذاری و انگیزه آموزشی) را در گروه آزمایش افزایش داد (p<۰.۰۱). همچنین، این مداخله تاثیر مثبت بر تعاملات معلم-دانش آموز داشت. بحث و نتیجه گیری: آموزش ذهن آگاهی می تواند به عنوان یک راهبرد موثر برای کاهش فرسودگی شغلی و تقویت خوش بینی آموزشی در معلمان ابتدایی مورد استفاده قرار گیرد. پیشنهاد می شود این برنامه در سایر مناطق ایران نیز اجرا و اثرات بلندمدت آن بررسی شود.

کلیدواژه ها:

آموزش ذهن ، فرسودگی شغلی ، خوش بینی آموزشی ، معلمان ابتدایی