تاثیر کمپوست و ورمی کمپوست پسماند زیتون بر عملکرد و کیفیت روغن زیتون

تولید فرآورده های آلی راهکاری موثر برای دفع پسماند زیتون و آلودگی زیست محیطی ناشی از آن، می باشد. در این پژوهش، تاثیر کمپوست و ورمی کمپوست حاصل از پسماند زیتون بر عملکرد و کیفیت روغن رقم آربکین بررسی شد. آزمایش در قالب طرح بلوک های کامل تصادفی در ۳ تکرار در رودبار استان گیلان اجرا شد. تیمارها شامل تفاله خام زیتون، کمپوست غنی نشده، کمپوست غنی شده شیمیایی، کمپوست غنی شده زیستی، ورمی کمپوست غنی نشده، ورمی کمپوست غنی شده شیمیایی، ورمی کمپوست غنی شده زیستی، NPK (از منبع کود اوره- سوپرفسفات تریپل و سولفات پتاسیم)، شاهد مثبت (دارای ۱۰ کیلوگرم کود دامی)، شاهد (بدون کود دامی) بودند. مواد آلی غنی شده با باکتری های محرک رشد گیاه به میزان ۳ درصد وزنی در چاله های مورد نظر اعمال شد. در نهایت عملکرد میوه، روغن و برخی ویژگی های روغن زیتون ارزیابی شدند. بر طبق نتایج، ورمی کمپوست غنی شده زیستی عملکرد کل میوه زیتون (۳۳/۵۰ کیلوگرم به ازای هر درخت) را نسبت به شاهد به میزان ۵۸/۹۳ درصد افزایش داد. بیشترین عملکرد روغن زیتون نسبت به شاهد متعلق به ورمی کمپوست غنی شده زیستی به میزان ۱۴/۱۱ کیلوگرم به ازای هر درخت بود. پایینترین ارزش پراکسید روغن زیتون با کاربرد ورمی کمپوست غنی شده زیستی به میزان ۰۶/۱ میلی اکی والان اکسیژن بر کیلوگرم روغن نسبت به شاهد حاصل شد و ۲۷/۸۸ درصد کاهش نشان داد. کمپوست بر درصد روغن میوه ی زیتون اثرگذار بود؛ به ‍طوری که بیشترین درصد روغن با کاربرد کمپوست غنی شده زیستی به میزان ۷۷/۵۷ درصد حاصل شد که نسبت به تیمار شاهد ۳/۲ برابر افزایش داشت. پایین ترین شاخص ضرایب خاموشی روغن زیتون (K۲۷۰) و (K۲۳۲) با کاربرد ورمی کمپوست غنی شده زیستی حاصل شد که نسبت به شاهد به ترتیب ۲۴/۹۶ و ۵۳/۷۸ درصد کاهش داشتند. کمترین مقدار اسیدهای چرب آزاد روغن با کاربرد ورمی کمپوست غنی شده زیستی نسبت به تیمار شاهد با کاهش ۶۶/۹۴ درصد، حاصل شد. بیشترین فسفر برگ متعلق به ورمی کمپوست غنی شده زیستی با ۳۳/۰ درصد و کمترین مقدار متعلق به تیمار شاهد به میزان ۱/۰ درصد بود. به طور کلی، درختان زیتونی که با فرآورده های آلی حاصل از تفاله جامد زیتون غنی شده با باکتری تغذیه شده اند، از نظر برخی ویژگی های کیفی روغن و عملکرد میوه رضایت بخش بوده اند. بنابراین، می توان از باکتری های محرک رشد گیاه در غنی سازی مواد آلی در جهت بهبود کیفیت روغن زیتون بهره برد. ضمنا، ورمی کمپوست غنی شده زیستی به عنوان تیمار برتر شناخته شد.

کلیدواژه ها:

باکتری محرک رشد گیاه ، پسماند زیتون ، روغن زیتون ، مواد آلی