بررسی عوامل موثر بر پیشگیری از بزهکاری در قوانین کیفری ایران

بدون تردید پیشکیری از بزهکاری اولویت اول درسیاست گذاری های جنایی کشورهای مختلف است و در این میان پیشگیری از بزهکاری اهمیت فوق العاده ای دارد. برای پیشگیری از بزهکاری پیشگیری وضعی وپیشگیری اجتماعی تاثیرگذارتر از دیگر طبقه بندی های پیشگیری است. پیشگیری وضعی با کاهش فرصت های ارتکاب جرم وکنترل موقعیت های جرم زا از طریق دشوار ساختن ارتکاب جرم و افزایش خطر ارتکاب جرم و کاهش جاذبه آماج ها درصدپیشگیری از بزهکاری می باشد. تاکنون نقطه تمرکز جرم شناسان در پژوهشهای پیشگیری از جرم، شخصیت بزهکار و محیط آن بوده و سعی برآن داشتند که با انواع پیشگیریهای کیفری و غیر کیفری، از افزایش نرخ جرم جلوگیری کنند و در این راه «آیین دادرسی کیفری» و نهادهای آن را سدی در مقابل جرم میانگاشتند؛ اما اکنون باید دوربین جرم شناسی پیشگیری را ازروی شخصیت فرد و محیط آن برداشته و آن را بر روی نهادهای آیین دادرسی کیفری به عنوان عاملی جرم زا متمرکز کرد؛ تا با استفاده از راهکارهایی که به تفصیل ذکر آن گذشت از نهادهای آیین دادرسی کیفری قرائتی پیشگیرانه ارائه داد. در مقام ارزیابی، هرچند قانون مجازات اسلامی مصوب ۱۳۹۲، مبادرت به تعیین نهادهای تعلیقی و تعویقی و اختصاص تدابیر افتراقی نسبت به بزهکاری نموده است؛ لکن به نظر میرسد نیل به دستاوردهای مطلوب این جهت گیری، بدون رعایت موازین شکلی متناسب با آن میسر نمیباشد.

کلیدواژه ها:

جرم ، پیشگیری ، بزهکاری ، قوانین کیفری