بررسی جایگاه قانونی شرط توارث در ازدواج موقت در نظام حقوقی ایران و فقه امامیه

خانواده به عنوان یکی از ارکان جامعه دارای کارکرد های متنوع حقوقی و اجتماعی است. قانونگذاران با عنایت به اهمیت این نظام، مبادرت به قانونگذاری در این موضوع است. بر اساس یک تقسیم بندی نکاح به دائم و موقت تقسیم می شود معیار این تقسیم بندی مدت و دوام در نکاح است. به علت برخی ملاحظات اجتماعی و اخلاقی افراد به دنبال تشکیل خانواده به مفهوم عرفی آن نبوده و در عین حال به دنبال رابطه زناشویی خارج از شرع و قانون نبوده و از طریق نکاح موقت به زندگی زناشویی خود ادامه می دهند. این رابطه در برخی نظام های حقوقی مورد تایید نبوده ولی در شرع مقدس اسلام و قانون مدنی مورد توجه قرار گرفته و موادی از قانون مدنی به آن اختصاص یافته است که مرد می تواند زنی را که خالی از موانع نکاح باشد را به عقد موقت خود درآورد. این عقد دارای ارکانی است که در بسیاری از احکام و شرایط همانند نکاح دائم است و در مواردی هم با آن متفاوت است. مبحث ارث یکی از مباحث مهم ناظر بر احوال شخصیه و بالتیع آن حقوق مدنی است. به علت اهمیت دارایی افراد قانونگذار هر کشور به منظور تنظیم و تنسیق دارایی افراد بعد از فوت، با رعایت ضرورت های دینی و اجتماعی مادرت به قانونگذاری در این خصوص نموده و طبقات و سهام ارث و نحوه تقسیم ارث را مشخص نموده اند. قانون مدنی ایران در ماده ۹۴۰ به بحث ارث زوجه اختصاص دارد. یکی از مباحث مهم فقهی حقوقی حاکم بر بحث خانواده جایگاه زوجه موقت در ارث از زوج است که بین فقها و حقوقدانان اختلاف نظرهایی در این مورد وجود داشته و دارد. در این مقاله ضمن بررسی جایگاه نکاح موقت در نظام حقوقی ایران و جایگاه توارث در زوجین در قانون مدنی و فقه شیعه، امکان یا عدم امکان درج شرط توارث در ضمن نکاح وقت بررسی می گردد.

کلیدواژه ها:

زوج ، زوجه ، ارث ، ازدواج موقت ، قانون