چالش های برنامه نان کامل از دیدگاه خبرگان

اولین عامل خطر سال های از دست رفته عمر در ایران در سال ۲۰۱۹ منتسب به مصرف کم غلات کامل بوده است، در همین راستا و به منظور پیشگیری و کنترل بیماری های غیرواگیری مانند دیابت، بیماری های قلبی-عروقی و سرطان ها برنامه نان کامل از سوی شورای عالی سلامت و امنیت غذایی بعنوان یک مداخله برای کاهش بار بیماری-های غیرواگیر و ارتقاء سلامت تغذیه ای جامعه با توجه به ارزش تغذیه ای باالتری که نسبت به نان های تهیه شده از آرد سفید دارد، به دانشگاه های علوم پزشکی ابلاغ گردید، اما با گذشت حدود دو سال از شروع برنامه موفقیت چندانی حاصل نشد، بهمین سبب این مطالعه با هدف شناسایی چالش های برنامه در سال ۱۴۰۳ انجام شده است. این مطالعه از نوع مطالعات کیفی می باشد که در آن نظرات خبرگان و تولیدکنندگان نان کامل با استفاده از رویکرد تحلیل محتوا مورد بررسی قرار گرفت. دادهها از طریق مصاحبه های نیمه ساختاریافته با ۲۲ مشارکت کننده در سطوح ملی و استانی گردآوری شد. مشارکتکنندگان با روش نمونه گیری هدفمند و به روش گلوله برفی انتخاب شدند و نمونه گیری تا رسیدن به سطح اشباع دادهها ادامه داشت. مدیریت داده ها در نرم افزار MaxQDA v ۲۰ انجام پذیرفت. چالش های استخراج شده در مضمون اصلی چالش های سطح ملی و چالش های سطح استانی دسته بندی شده اند و سپس مضمون های فرعی در طبقات چالش های قانونی، چالش های ساختاری، چالش های فنی و علمی و چالش های اجرایی دسته بندی شده اند. مهمترین تم های استخراج شده در این پژوهش کیفیت پایین گندم ایران، وجود قوانین دست و پاگیر حاکمیتی در عرصه آرد و نان کشور، وجود اسناد و شیوه نامه های فراوان، نبود مرز مشخص میان وظایف سازمان ها در حوزه آرد و نان، دشواری پخت نان کامل، فقدان قیمت گذاری مناسب، عدم آشنایی مردم با نان کامل و فواید آن عنوان شدند. برنامه نان کامل چالش های فراوانی پیش روی خود دارد و اجرای مناسب آن برای رسیدن به اهداف برنامه نیازمن اصالحاتی در سطوح ساختاری ملی و استانی می باشد و برای این منظور می بایست قوانین و مقررات اصالحی قبل از هرگونه مداخله جدیدتری اتفاق بیفتد. عالوه بر این تالش برای افزایش کیفیت گندم و ارتقاء سطح سواد عمومی می تواند به پیشبرد برنامه کمک نماید.

کلیدواژه ها:

غالت کامل ، نان ، امنیت غذایی