بیوشیمی اسید فیتیک و نقش آن بر سلامتی بدن

طعام نقش اساسی در حفظ سلامت انسان دارد، و ترکیبات زیست فعال موجود در آنها می توانند تاثیرات مهمی بر متابولیسم و عملکردهای سلولی بدن داشته باشند. آرد حاصل از گندم حاوی اسید فیتیک به عنوان یک ترکیب ذخیره ای فسفر است که توجه به بیوشیمی آن می تواند اثرات منفی آن را در بدن حذف و آثار مفیدی از آن در بدن ظاهر نماید. هدف: این مطالعه به بررسی آثار مفید و مضر اسید فیتیک در بدن می پردازد و راه های فرآوری صحیح آرد گندم برای کاهش آثار نامطلوب و افزایش آثار مفید این ماده در بدن را ارائه می نماید. روش مطالعه: بررسی سایت های علمی Google Scholar, PubMed, SID و مطالعه مقالات علمی معتبر می باشد یافته ها: اثرات منفی اسید فیتیک شامل کاهش جذب مواد معدنی مانند آهن، روی، منیزیم و کلسیم در روده است که می تواند باعث کمبود این عناصر شود. همچنین می تواند به برخی آنزیم های گوارشی مانند پپسین و تریپسین متصل شده و هضم پروتئین ها را مختل کند. اگرچه در مطالعات آثار مثبتی برای مولکول اسید فیتیک خالص شده ذکر شده است مانند خاصیت آنتی اکسیدانی که در پیشگیری از بیماری های مزمن تاثیرگذار است همچنین پیشگیری از تشکیل سنگ های کلیوی و کاهش مقاومت به انسولین، اما اسید فیتیک همراه با نان مصرفی آثار منفی خود را نشان می دهد و لازم است که در فرآوری نان به کاهش مقدار آن در نان مبادرت ورزید. اسید فیتیک از یک مولکول اینوزیتول تشکیل شده که به شش گروه فسفات متصل است. اگر اسید فیتیک در بدن یا حین فرآوری آرد تبدیل به اینوزیتول شود آثار مثبت اینوزیتول سبب افزایش سلامتی بدن خواهد شد. برای تبدیل اسید فیتیک به اینوزیتول نیاز به آنزیم فیتاز می باشد که بدن انسان آن را تولید نمی کند. اما خیساندن غالت، جوانه زنی و تخمیر می تواند سبب فعالیت فیتاز گیاه شده و اسید فیتیک را به اینوزیتول تبدیل نماید. میکروبیوم روده نیز می تواند چنین نقشی را ایفا نماید. آثار اینوزیتول در بدن عبارتند از: عصبی روانی: اینوزیتول به عنوان پیشساز پیام رسانهای سلولی عمل کرده و در تنظیم انتقال دهنده های عصبی مانند سروتونین و دوپامین نقش دارد. تحقیقات نشان دادهاند که اینوزیتول می تواند در درمان اختلالات روانی مانند افسردگی، اختلالات اضطرابی و اختلال وسواس فکری-عملی (OCD) موثر باشد تاثیر اینوزیتول بر سندرم تخمدان پلی کیستی (PCOS): این ترکیب می تواند حساسیت به انسولین را بهبود بخشد و تعادل هورمونی را در زنان مبتلا به PCOS تنظیم کند متابولیسم چربی و اثر بر سلامت قلب: اینوزیتول به تجزیه چربی ها و کاهش سطح کلسترول کمک کرده و می تواند خطر بیماری های قلبی-عروقی را کاهش دهد. بهبود حساسیت به انسولین و کنترل دیابت: اینوزیتول در مسیرهای پیام رسانی انسولین در سلول ها نقش دارد و می تواند مقاومت به انسولین را کاهش داده و در کنترل قند خون موثر باشد. نتیجه گیری: فرآوری صحیح آرد در تولید نان و سایر فرآورده های آن می تواند به بهبود سلامت عمومی کمک کند.

کلیدواژه ها:

آرد گندم ، اسید فیتیک ، اینوزیتول ، تخمیر ، جوانه زنی ، نان سالم