بررسی و تحلیل کنش گفتارهای روایت »بر دار کردن حسنک « بر اساس نظریه کنش گفتار سرل

رویکرد کاربردشناسی زبان و تحلیل گفتمان از شیوههایی است که با تجزیه و تحلیل زبان گفتاری تلاش در خوانش دقیق تر متون و زبان ادبی دارد. نظریه کنش گفتار جان سرل یکی از نظریه های مطرح در این حوزه است . از این رو، در این پژوهش روایت »بر دار کردن حسنک « از کتاب تاریخ بیهقی که از مهمترین آثار تاریخی - ادبی فارسی است به شیوه توصیفی -تحلیلی بر اساس نظریه سرل بررسی و تحلیل شده است ؛ تا دریابد که در پاره گفتارهای این روایت کدام کنش گفتارها و به چه میزان به کار رفته است ؛ و اینکه کدام یک از کنش گفتارها نقش محوری تری در تولید و تاثیر معنای این گفتمان و شکل گیری شخصیت ها دارند. نتایج حاصل از پژوهش گویای آن است که از ۱۹۸ کارگفت مختلف در این روایت ، کنش گفتارهای ترغیبی و عاطفی با بسامد ۶۹ و ۵۶ مرتبه بیشترین و کنش گفتار تعهدی و اعلامی با ۱۲ و ۵ مرتبه کمترین بسامد را دارد؛ که با توجه به بافت و موضوع این گفتمان کاملا قابل توجیه و متناسب است . همچنین بررسی دقیق این کارگفت ها و کارکردهای مختلف آنها نشان می دهد که بخش مهمی از معنای این روایت و تصویر حاصل از نویسنده و شخصیت های اصلی آن به معنی ضمنی و کارکردهای غیرمستقیم این کنش گفتارها وابسته است .

کلیدواژه ها:

کاربردشناسی زبان ، تاریخ بیهقی ، بر دار کردن حسنک ، کنش گفتار ، آستین و سرل.