اقتباس های آیات و احادیث در اشعار رودکی

مزیت تحقیق اقتباس های آیات و احادیث در متون نظم، سبب احیای مجدد آثار کهن ادب فارسی است. قرآن و حدیث پیوند ناگسستنی با شعر و ادبیات فارسی دارد که به ظهور دین اسلام و روشنایی نور قرآن مجید، شاعران زبان به معنا تسلیم داده اند. در مقابل بلاغت وسرایی آیات قرآن به تعظیم و تسلیم بدان، مهم ترین نقش اقتباس، ایجاد هماهنگی میان قرآن مجید و آثار ادبی کهن و تحولات اجتماعی نوین است. این کار تحقیقی در علوم انسانی، به دنبال آشنایی انواع اقتباس های آیات و احادیث در اشعار رودکی است. پس از مطالعات کتاب خانه ای و استخراج داده های کتابخانه ای و توصیفی- تحلیلی به این معنا که پس از مطالعات کتاب خانه ای و استخراج داده های آیات و احادیث از دیوان شاعر، محتوای طبقه بندی انجام شده و توضیحات لازم ثبت و ضبط می شود. اقتباس از آیات قرآن و احادیث پس از مطالعات کتاب خانه ای و تحلیل ها و توضیحات لازم به دست آمده است. هرچند در کتب بلاغت در دوره مورد بررسی، اقتباس کمتر است، اما در دیوان شاعران نشانه های بارز و فراوانی برای اقتباس از قرآن و احادیث وجود دارد. به نظر می رسد شاعران امر اقتباس را با یک اجماع کلی، بالغون اقتباس از قرآن و احادیث را از دایره شمول اقتباس در کتب بلاغی، خارج دانسته اند. بعدها سبب تحول معنایی واژه ای اقتباس و انحصار برپذیری آن از قرآن و احادیث در کتب بلاغی رودکی نداشته است. با دیگران، روان نداشتن میزان کمتری از آیات اقتباس کرده است. اقتباس های بیشتر از نوع الهامی- بنیادی است و اقتباس واژگانی چندانی ندارد، روان نداشتن میزان استفاده از لغات عربی در قرن چهارم باعث شده است تا بیشتر اقتباس های رودکی از نوع ترجمه ای باشد.

کلیدواژه ها:

اقتباس ، آیات قرآن ، احادیث ، رودکی