بررسی اثر کاربری زمین در مقدار پتانسیل سیل خیزی مناطق شهری ( مطالعه موردی: منطقه یک شهرداری تهران)

زمینه و هدف: شهر تهران بطور پیوسته در معرض وقوع سیل قرار دارد. تراکم بالای سطوح نفوذناپذیر و حجم بالای رواناب در شهر و همچنین قرار گرفتن در پای کوه، از دلایل اصلی پتانسیل سیل در تهران محسوب می گردد. لذا شناسایی مناطق مستعد سیلاب شهری از اقدامات مهم در کاهش خسارات و مدیریت صحیح محسوب می گردد.

روش بررسی: در این پژوهش منطقه یک شهر تهران از نظر پتانسیل سیلاب شهری با استفاده از روش شماره منحنی در محیط نرم افزار ArcMap مورد بررسی قرار گرفت.

یافته ها: با تلفیق داده ها و اطلاعات نقشه شماره منحنی و نفوذ با توجه به کاربری منطقه تهیه گردید. سپس با استفاده از روابط و نقشه پهنه بندی حداکثر بارش روزانه برای دوره بازگشت های مختلف، ارتفاع رواناب برای منطقه محاسبه شد.

بحث و نتیجه گیری: نتایج حاکی از آن است که برای بارش در دوره بازگشت ۵ ساله و ۱۰ ساله حدود ۹۰ درصد منطقه پتانسیل سیل خیزی زیاد و خیلی زیاد دارند که این میزان در دوره بازگشت های ۲۵ و ۵۰ ساله به بالای ۹۵ درصد می رسد. همچنین در دوره بازگشت های ۲۵ و ۵۰ ساله تمام منطقه پتانسیل سیلاب شهری متوسط به بالا را دارا می باشد و پهنه با پتانسیل سیلاب کم دیده نمی شود. همچنین در مناطقی که تراکم کاربری های مسکونی و پارکینگ بیشتر است، اثر تجمعی سطوح نفوذ ناپذیر باعث افزایش پتانسیل سیل خیزی می گردد.

کلیدواژه ها:

مدیریت رواناب ، سیلاب شهری ، پتانسیل سیل خیزی ، روش شماره منحنی ، کاربری اراضی.