بررسی ویژگی های فیزیکی و مکانیکی مارنهای شرق تبریز

به دلیل گسترش زیاد نهشته های مارنی در شهر تبریز، قرارگیری بسیاری از سازههای عمرانی بر روی آنها و مشکلاتی از قبیل قابلیت تورم، شکفتگی زیاد و مقاومت کم ، شناخت این سنگ ها از اهمیت بسیار زیادی برخوردار است . تغییرشکل های ناشی از این واحدهای زمین شناسی بویژه در اثر جذب آب، سالانه خسارات فراوانی به سازههای مهندسی وارد می کند. واژه ی »مارن« عمدتا به ترکیب رس و کربنات با نسبت های مختلف (%۳۵-%۶۵)، اطلاق می گردد که نسبت به تغییرات رطوبت حساس می باشد و کاهش قابل توجه مقاومت ، نشست های زیاد، تورم و واگرایی از عوارض شایع در این قبیل نهشته هاست . بخش وسیعی از ساخت و سازه ای بخش شرقی و توسعه شهر، بر روی واحدهای مارنی قرار گرفته است که همواره سبب بروز مشکلاتی از قبیل نشست های نامتقارن، ریزش، لغزش، ظرفیت باربری کم و تورم شده و آسیب دیدگی سازههای مهندسی را به همراه داشته است . در این مقاله به تعدادی از پروژههای آسیب دیده ناشی از تشکیلات مارنی در شهر تبریز اشاره شده و نسبت به انجام آزمایش های فیزیکی (دانسیته ، تخلخل ، دوام وارفتگی و رطوبت )، تعیین مقاومت فشاری تک محوری و کانی شناسی (XRD)، بر روی نمونه های آزمایشگاهی و تحلیل نتایج آنها پرداخته شده است . بر اساس نتایج بدست آمده، نمونه ها دارای تخلخل بالا تا خیلی بالا، دانسیته کم تا خیلی کم ، مقاومت فشاری بسیار کم تا کم و دوام بسیار کم می باشند. ارتباط رفتارهای مکانیکی و ویژگی های فیزیکی در این نهشته ها بدیهی بوده و شناخت دقیق رفتار این نهشته ها می تواند در ارائه طرحهای ایمن ، اقتصادی و پیشگیری از بروز آسیب های مهندسی بسیار موثر واقع گردد.

کلیدواژه ها:

مارن ، ویژگی های فیزیکی و مکانیکی ، شرق تبریز ، دوام و وارفتگی ، مشکلات ژئوتکنیکی .