اثر مکمل گرده تخمیری بر صفات عملکردی زنبور عسل در زنبورعسل ایرانی

بیان مساله : ژل رویال یکی از باارزشترین محصولات کلنی زنبورعسل است که توسط غدد زیرحلقی و آرواره بالای زنبورهای کارگر در سن ۶ تا ۱۲ روزگی ترشح می شود. تغذیه ی تکمیلی و استفاده از مکمل ها و جانشین های گرده نقش مهمی در افزایش کمی و کیفی ژل رویال دارد. در حال حاضر زنبورداران اغلب از گرده فرآوری نشده، که با استفاده از روشهای سنتی و فرمولهای پیمانه ای مکمل ها تولید می شود، استفاده می کنند.هدف پژوهش : بررسی اثر مکمل گرده تخمیر شده بر میزان تولید ژل رویال و درصد پذیرش لارو در زنبورعسل ایرانی (Apis mellifera meda) بود.روش و چگونگی انجام آزمایش : آزمایش در مزرعه ای واقع در شهرستان مریوان و در کلنی های پروازی به مدت ۳۰ روز در فصل تابستان ۱۳۹۸ انجام شد. تیمارهای آزمایشی شامل ۱) تیمار اول: شاهد (شربت شکر)، ۲) تیمار دوم: کیک گرده (گرده خام، پودر شکر و عسل ) + شربت شکر، ۳) تیمار سوم: مکمل گرده تخمیر نشده + شربت شکر، ۴) تیمار چهارم: مکمل گرده تخمیر شده + شربت شکر بودند. میزان تولید ژل رویال (گرم) و درصد پذیرش لارو در زمان های مختلف اندازه گیری و برآورد شد.یافته ها و نتیجه گیری : اطلاعات جمع آوری شده در قالب طرح کاملا تصادفی و با استفاده از نرم افزار SAS و با رویه GLM تجزیه و تحلیل شد. نتایج نشان داد که تیمارهای آزمایشی مختلف اثر معنی داری (۰۵.۰(P< بر میزان ژل رویال تولیدی داشتند. از میان تیمارهای مختلف ، بیشترین میزان تولید ژل رویال مربوط به تیمار چهارم بود. همچنین بیشترین میانگین درصد پذیرش لارو (۵۸/۹۷) در تیمار حاوی مکمل گرده تخمیر شده بدست آمد. نتایج بررسی همبستگی دو صفت درصد پذیرش لارو و تولید ژل رویال نشان داد که همبستگی مثبت و بالایی بین این دو صفت وجود دارد. در کل ، اثر گرده مکمل گرده گل تخمیر شده با منبع پروتئینی تخمیری بر عملکرد اقتصادی زنبور سودمند است و به عنوان راهکار می تواند در مزارع مورد استفاده قرار گیرد.

کلیدواژه ها:

زنبورعسل ایرانی ، ژل رویال ، گرده گل ، تخمیر ، غده زیرحلقی .