سیرتکوین و مبانی حاکم بر استثنائات وارد بر اصل صلاحیت دادگاه محل اقامت خوانده درحقوق ایران و کانادا

سیر تکوین یا تاریخچه استثنائات وارد بر اصل صلاحیت دادگاه محل اقامت خوانده در حقوق ایران و کانادا را می توان درقوانین موردی و رویه قضایی مورد مطالعه قرار داد ولیکن در بحث مبانی، مبانی حقوقی و نظری مختلفی در راستای پذیرشاین اصل پدید آمده است که می توان به صورت گسترده در دو حقوق ایران و کانادا مورد مطالعه قرار داد. از این رو سیر تکوینو پذیرش استثنائات وارد بر اصل صلاحیت دادگاه محل اقامت خوانده در قوانین ایران را می توان در مقررات پیش رو موردمطالعه قرار داد: دعاوی مربوط به اموال غیرمنقول (ماده ۱۲ آدم)، دعاوی راجع به ترکه ی متوفا (ماده ۲۰ آدم)، دعاوی مربوطبه شرکت ها (ماده ۲۲ آدم)، دعاوی توقف (ورشکستگی)(ماده ۲۱ آدم)، دعوای اعسار(ماده ۲۴ آدم)، دعوای خسارت (معمولاضمن دعوای اصلی قابل مطالبه است)، دعاوی طاری (ماده ۱۷ آدم)، اختلافات ناشی از اجمال یا ابهام احکام (ماده ۲۷ قانوناجرای احکام)، اختلافات ناشی از اجرای احکام ()ماده ۲۶ قانون اجرای احکام)، دعوای ابطال دستور اجرای سند لازم الاجرا(ماده۲ قانون اصلاح بعضی از مواد قانون ثبت و دفاتر اسناد رسمی)، دعاوی راجع به ثبت احوال (قانون ثبت احوال)، درخواستدادرسی فوری(ماده ۳۱۱ آدم)، درخواست تامین دلیل (ماده ۱۴ آدم)، دادگاه های انتخابی همچون: دعاوی بازرگانی و دعاویمنقول ناشی از قرارداد، دعاوی ناشی از تعهدات شرکت در مقابل اشخاص خارج از شرکت، تعدد خواندگان و تعدد اموالغیرمنقول؛ در حقوق کانادا نیز مقررات مختلفی وجود دارد که برای مثال در استان کبک، قانون اقامتگاه در مواد ۷۹ تا ۸۹ تدوین شده است. در ماده ۷۹ این قانون آمده است: «اقامتگاه شخص برای تمام مقاصد مدنی در محلی است که خوانده در آنجا اقامت دارد و اقامتگاه اصلی اوست». در نتیجه مبانی این موضوع در حقوق ایران و کانادا تنها تسهیل فرایند طرح دعوی و دادرسی با توجه به محل اقامت خوانده است.

کلیدواژه ها:

صلاحیت دادگاه ، محل اقامت خوانده ، استثناء ، اصل.