ترموگرافی مادون قرمز به عنوان یک روش آزمون غیر مخرب((NDT تکمیلی ، جهت شناسایی رطوبت پنهان در دیوارنگاره های گرمابه علیقلی آقا در محله بید آباد اصفهان

گرمابه ها در طی سال ها، مشمول آسیب های گذر زمان شده اند. لزوم حفظ و نگهداری دیوار نگاره های موجود در این اماکن به عنوان میراث تاریخی و فرهنگی این سرزمین امری اجتناب ناپذیر است . شرایط نامناسب انجام فرایند مرمت برای تزیینات دیواری در اماکن خاص، انجام تحقیقاتی مستمر در راستای بهینه سازی روشهای مرسوم و یا معرفی روش های جدید را برای شناسایی دقیق تر عوامل و دلایل تخریب ، ضرورت می بخشد. قلمرو مطالعاتی این پژوهش ، دیوارنگاره های گرمابه های تاریخی اصفهان (مورد مطالعه : گرمابه علیقلی آقا در محله تاریخی بید آباد) می باشد که در معرض عوامل تخریبی ناشی از رطوبت پنهان، قرار دارد. علیرغم تلاش مرمتگران برای حفظ این آثار در حدود یک تا دو دهه پس از انجام عملیات مرمتی ، قسمتهای باز سازی شده ی اندودها و دیگر تزیینات، دچار تخریب های مشابه با الگوی ناشی از آسیب های پدیدار شده در حضور رطوبت شده اند. در این پژوهش ، برای پیگیری علل این آسیب ها، در ابتدا پس از مطالعه گزارشهای مستند مرمتهای انجام گرفته ، پایش دوره ای دما و رطوبت نسبی گرمابه های مورد مطالعه انجام گرفت و مطالعات تکمیلی توسط روشهای آزمایشگاهی ، ساختار شناسی همچون شناسایی ترکیبات کریستالین (XRD) و میکروسکوپ الکترونی روبشی ۱ برای شناسایی فازهای مخرب و مکانیسم تخریب ها انجام گرفت . همچنین در جهت تشخیص حضور و چگونگی پراکندگی رطوبت های پنهان در تزئینات گرمابه علی قلی آقا از دمانگاری مادون قرمز۲، استفاده شد. با توجه به اصول و استانداردهای حفاظت و مرمت در آثار تاریخی ، شناسایی بدون وارد کردن آسیب ، تنش یا خرابی ، از جمله الزامات انجام آزمایش های شناسایی عوامل تخریب در این حوزه می باشد. در نتیجه انجام این پژوهش ، استفاده از روش ترموگرافی به عنوان یک روش آشکار سازی غیر مخرب برای شناسایی تخریب های ناشی از عامل رطوبت ، نتایج بسیار مناسب و خوبی را در قالب ایجاد آنومالی های دارای پتانسیل تخریب در محل ، آشکار نمود.

کلیدواژه ها:

آزمون غیر مخرب((NDT ، دمانگاری مادون قرمز ، دیوار نگاره ، ساختار شناسی ، رطوبت پنهان ، گرمابه های تاریخی