مدل سازی ارزیابی ریسک بهداشتی در زنجیره تولید آبزیان در استان کردستان از مزرعه تا بازار

در سال های اخیر افزایش تقاضا برای مصرف آبزیان در ایران و به ویژه در استان کردستان نگرانی هایی را پیرامون ایمنی و سلامت این محصولات در پی داشته است. تولید آبزیان در این منطقه عمدتا به صورت پرورش ماهی در حوضچه های خاکی و بتنی انجام می گیرد و تا رسیدن محصول به بازار مصرف مراحل متعددی را طی می کند که هر یک می تواند منبعی بالقوه برای آلودگی میکروبی و شیمیایی باشد. هدف این مقاله مدل سازی ارزیابی ریسک بهداشتی در کل زنجیره تولید آبزیان از مرحله پرورش تا عرضه نهایی در بازار با تمرکز بر استان کردستان است. برای این منظور از رویکرد ارزیابی ریسک کمی (QRA) در چهار مرحله اصلی زنجیره تولید شامل: پرورش، برداشت، حمل و نقل و عرضه استفاده شده و داده های میدانی با استفاده از نمونه برداری میکروبی، مشاهدات مستقیم و پرسشنامه های ساختاریافته جمع آوری گردیده است همچنین از مدل های آماری و نرم افزارهای تخصصی نظیر @RISK و Crystal Ball جهت شبیه سازی سناریوهای مختلف ریسک استفاده شد. نتایج نشان داد که بیشترین احتمال آلودگی میکروبی مربوط به مرحله برداشت و کمترین آن در مرحله عرضه نهایی مشاهده شد، همچنین عوامل مدیریتی نظیر رعایت بهداشت فردی کارگران، کیفیت آب، و روش های حمل و نقل، تاثیر مستقیم بر کاهش یا افزایش ریسک داشتند. در نهایت با استفاده از مدل، نقاط بحرانی زنجیره شناسایی و پیشنهادهایی برای کاهش ریسک در هر مرحله ارائه شد. این مطالعه می تواند به عنوان الگویی برای بهبود ایمنی مواد غذایی دریایی در سایر مناطق کشور مورد استفاده قرار گیرد.

کلیدواژه ها:

مدل سازی ، ریسک ، ایمنی ، آبزیان ، زنجیره تولید ، آلودگی میکروبی ، استان کردستان