مقایسه روش های کشت مستقیم و نشائی برنج تحت روش های مختلف آبیاری

چهار روش آبیاری (غرقاب دائم، تناوبی، بارانی، تیپ) و سه روش کشت (مستقیم بذر و مستقیم نشاء بر بستر غیرپادل یا بدون گلخرابی و نشائی سنتی) از نظر عملکرد، مصرف آب و بهره­وری آب برنج در قالب طرح کرت­های نواری بر اساس طرح پایه بلوک­های کامل تصادفی با سه تکرار به مدت دو سال زراعی (۱۳۹۸ و ۱۳۹۹) در گرگان بررسی شدند. مقایسه عملکردهای برنج نشان داد که بالاترین عملکرد ( ۸۲۰۶ کیلوگرم در هکتار) مربوط به کشت نشائی سنتی با روش آبیاری غرقابی بود و در بقیه روش­های آبیاری اختلاف معنی­داری بین عملکردها مشاهده نشد. در کشت نشائی، با تغییر آبیاری سنتی به آبیاری بارانی، متناوب و آبیاری قطره­ای به ترتیب عملکرد در حدود ۱۴، ۹ و ۱۱ درصد کاهش داشت. بالاترین مصرف آب مربوط به روش آبیاری غرقابی در کشت مستقیم بذر (۱۲۴۹۰ متر مکعب در هکتار) و کشت نشائی (۱۱۹۶۷ متر مکعب در هکتار) بود. با تغییر شیوه آبیاری از غرقاب به قطره­ای در کشت سنتی نشاء در زمین پادل شده، اگرچه عملکرد در حدود ۱۱ درصد کاهش یافت ولی در مقابل مصرف آب در حدود ۳۹ درصد کاهش و در نتیجه بهره-وری آب در حدود ۲۲ درصد افزایش داشت. با تبدیل کشت سنتی نشاء و روش آبیاری غرقابی به کشت مستقیم نشاء و روش آبیاری قطره­ای عملکرد در حدود ۲۴ درصد و مقدار آب در حدود ۴۵ درصد کاهش یافت و بهره­وری آب در این حالت به ۹/۰ کیلوگرم در متر مکعب رسید که در شرایط حاضر به عنوان بهترین گزینه برای حفظ توام منابع آبی و تولید انتخاب می­شود.

کلیدواژه ها:

آبیاری سنتی ، آبیاری متناوب ، آبیاری نوین ، برنج ، گرگان