آیکونولوژی نقشمایه دست دلبر در قالی خشتی چالشتر

سال انتشار: 1400
نوع سند: مقاله ژورنالی
زبان: فارسی
مشاهده: 248

فایل این مقاله در 13 صفحه با فرمت PDF قابل دریافت می باشد

استخراج به نرم افزارهای پژوهشی:

لینک ثابت به این مقاله:

شناسه ملی سند علمی:

JR_VISUA-6-2_009

تاریخ نمایه سازی: 28 دی 1400

چکیده مقاله:

قالی خشتی چالشتر یکی از آثار هنری به واسطه ساختار فرم مربع گونه ای که دارد بستری برای تجلی انواع نقشمایه های هنری با مبادی فکری متفاوت بوده است. برخی از نقشمایه های این قالی به واسطه حضورشان در سایر انواع قالی و سایر آثار هنری برهمگان شناخته شده و معنای کمابیش معینی دارند، اما تعداد معدودی از نقشمایه های این قالی هنوز آنگونه که باید مورد توجه قرار نگرفته اند. یکی از نقشمایه های کمتر شناخته شده قالی خشتی چالشتر، نگاره دست دلبر است که چون دیگر نقشمایه های این قالی معنایی دارد که این پژوهش درصدد فهم آن بود. به این ترتیب این پژوهش در راستای پاسخ به این پرسش که " در پس نقشمایه دست دلبر چه مضامین کلامی و روایی وجود دارد و همراهی این مضامین و این نقشمایه در پی تبیین چه مفهومی است؟" به تحلیل و بررسی این نقشمایه با روش ایکونولوژی پانوفسکی پرداخت. داده های موردنیاز برای این پژوهش از طریق مشاهده تصویر و تحلیل اجزاء تشکیل دهنده اش حاصل شد و اطلاعات موردنیاز از طریق مطالعات کتابخانه ای فراهم آمد. نتایج این پژوهش حاکی از آن است که گل های تصویر شده در این نقشمایه، تمثالی از شاخه های درخت زندگی و مجاز از فره ایزدی است و به همین ترتیب دستی که آن را نگه داشته، تمثالی از دست ایزدبانو آناهیتا است که بخشنده فر به آدمیان است. تفسیر معنای این نقشمایه حاکی از آن است که وجود این نقشمایه در قالی، نمادی از ورود برکت، خیر و بخت به زندگی مخاطب بصری این قالی است.

نویسندگان

افسانه قانی

استادیار دانشکده هنر و علوم انسانی دانشگاه شهرکرد، ایران

مراجع و منابع این مقاله:

لیست زیر مراجع و منابع استفاده شده در این مقاله را نمایش می دهد. این مراجع به صورت کاملا ماشینی و بر اساس هوش مصنوعی استخراج شده اند و لذا ممکن است دارای اشکالاتی باشند که به مرور زمان دقت استخراج این محتوا افزایش می یابد. مراجعی که مقالات مربوط به آنها در سیویلیکا نمایه شده و پیدا شده اند، به خود مقاله لینک شده اند :
  • آقا داوود، سمیرا و براری، میثم (۱۳۹۲). «بررسی تطبیقی نقش ...
  • احیائی، محمد و قانی، افسانه (۱۳۸۹). «رویش و زایش خشت ...
  • اوشیدری، جهانگیر (۱۳۷۸). دانشنامه مزدیسنا، واژه نامه توضیحی آیین زرتشت، ...
  • بهار، مهرداد (۱۳۸۹). پژوهشی در اساطیر ایران: پاره نخست و ...
  • بهنام، عیسی (۱۳۵۰). «انعکاس روحیات ایرانیان در نقش های تخت ...
  • پوپ، آرتورآپهام (۱۳۷۳). معماری ایران، ترجمه صدری افشار، غلامحسین، تهران: ...
  • پورداود، ابراهیم (۱۳۸۰). یسنا (بخشی از کتاب اوستا)، تهران: اساطیر ...
  • جرجانی، عبداله (۱۳۷۹)، «جام بلورین هخامنشی و گل لوتوس» (معرفی ...
  • جوانی، اصغر؛ ایزدی جیران، اصغر؛ فکوهی، ناصر و قانی، افسانه ...
  • جوانی، اصغر؛ ایزدی جیران، اصغر؛ فکوهی، ناصر و قانی، افسانه ...
  • خرمی، مهناز (۱۳۹۵). گل و مرغ نمادهای باغ بهشت در ...
  • خوارزمی، مهسا و افهمی، رضا (۱۳۸۹). «هندسه کاربردی در تزیینات ...
  • دوستخواه، جلیل (۱۳۷۱). اوستا (کهن ترین سروده های ایرانیان)، جلد ...
  • راشدمحصل، محمدتقی (۱۳۸۵). وزیدگیهای زادسپرم، تهران: پژوهشگاه علوم انسانی و ...
  • رف، مایکل (۱۳۷۳). نقش برجسته ها و حجاران تخت جمشید، ...
  • رهبر گنجه، تورج (۱۳۸۵). «نیلوفر آبی در هنر ایران باستان»، ...
  • سجاسی، اسحاق بن ابراهیم (۱۳۶۸). فرائد السلوک، تصحیح نورانی وصال ...
  • صادقیان، حمید و مدنی، لیلا (۱۳۸۸). «بررسی نقش مایه درخت ...
  • عوض پور، بهروز (۱۳۹۵). رساله ای در باب آیکونولوژی، تهران: ...
  • ­عوض پور، بهروز (۱۳۹۶). رساله ای در باب گل و ...
  • قانی، افسانه (۱۳۹۸الف). تحلیل فرهنگی قالی خشتی چالش تر با ...
  • قانی، افسانه (۱۳۹۸ب). «آیکونولوژی خشت فرشته در قالی خشتی چالش ...
  • کربن، هانری (۱۳۸۳). ارض ملکوت (کالبد انسان در روز رستاخیز ...
  • کومن، فرانتس (۱۳۹۳). آیین پر رمز و راز میترا؛ اسرار ...
  • گیمن، دوشن (۱۳۷۵). دین ایران باستان، ترجمه رویا منجم، تهران: ...
  • محمدی خبازان، سهند (۱۳۹۷). « اسطوره شناسی طبیعی نقش مایه ...
  • مقدم، محمد (۱۳۸۹). جستار درباره مهر و ناهید، تهران: هیرمند ...
  • موله، ماریان (۱۳۸۵). ایران باستان، ترجمه ژاله آموزگار، تهران: دانشگاه ...
  • نامور مطلق، بهمن (۱۳۹۲). درآمدی بر اسطوره شناسی، نظریه ها ...
  • یاوری، حورا (۱۳۸۷). روان کاوی و ادبیات، جلد۱، تهران: سخن. ...
  • Panofsky, E. (۱۹۵۵). Meaning in the Visual Arts, Doubleday Anchor ...
  • URL۱: http://users.stlcc.edu/mfuller/HermitageSassanid.html(Access Date: ۲۲/۵/۲۰۲۱) ...
  • URL۲: https://en.wikipedia.org/wiki/Persian_art/media/File:Anahita_Vessel,_۳۰۰-۵۰۰_AD,_Sasanian,_Iran,_silver_and_gilt_-_Cleveland_Museum_of_Art_-_DSC۰۸۱۲۹.JPG (Access Date: ۱۴/۳/۲۰۲۱). URL۳: https://www.metmuseum.org/art/collection/search/۳۲۵۸۶۵(Access Date: ۴/۲/۲۰۲۱) ...
  • URL۴: https://www.metmuseum.org/art/collection/search/۳۲۵۸۶۵(Access Date: ۴/۵/۲۰۲۱) ...
  • نمایش کامل مراجع