نقش سیاست های استعماری در گسترش خشونت و افراطی گری در جهان (با تاکید بر گفتمان سلفی تکفیری)

سال انتشار: 1400
نوع سند: مقاله کنفرانسی
زبان: فارسی
مشاهده: 665

فایل این مقاله در 13 صفحه با فرمت PDF قابل دریافت می باشد

استخراج به نرم افزارهای پژوهشی:

لینک ثابت به این مقاله:

شناسه ملی سند علمی:

PSTCONF06_001

تاریخ نمایه سازی: 27 مرداد 1400

چکیده مقاله:

سیاست های استعماری را می توان به عنوان یکی از عوامل اصلی در شکل گیری و گسترش گفتمان خشن سلفی تکفیری به شمار آورد. مطالعه وقایع تاریخی نشان می دهد نقش قدرت های استعماری در گسترش این گفتمان خشن با دو روش مستقیم و غیر مستقیم انجام شده است. در روش مستقیم می توان به تجربه فرقه سازی دینی و قومی در کشورهای اسلامی اشاره کرد که استعمار با هدف ایجاد تفرقه و اختلاف میان جوامع اسلامی، راسا به ساخت فرقه های نوظهور و انحرافی روی آورد. فرقه های وهابیت و سلفی تکفیری در عربستان و جوامع اهل سنت، بهائیت در ایران، طالبانیسم در پاکستان و افغانستان، رشته های نوظهور عرفان های کاذب، معنویت گرایی، شیطان پرستی و عناوین جعلی دیگر در همین راستا طراحی شده و به وجود آمده اند. در روش غیر مستقیم نیز میتوان به اشغال سرزمین های اسلامی توسط قدرت های استعماری در سده های اخیر اشاره کرد. به عنوان مثال حمله آمریکا به افغانستان و عراق، پایگاه جریان سلفی تکفیری را به عنوان گروهی استعمارستیز در میان ملت های مسلمان ارتقاء بخشید و باعث گردید تا بسیاری از گروه های اسلامی میانه رو و غیر جهادی نیز جذب گروه های تکفیری شوند و به تقویت جریانات افراطی کمک کنند. لشکرکشی آمریکا به کشورهای جنوب شرقی آسیا نیز روند گرایش مسلمانان این مناطق به مبارزان تکفیری را تسریع بخشیده است. نمونه دیگر سلطه سیاسی و فرهنگی قدرت های استعماری بر جوامع اسلامی بوده است که بر گسترش گفتمان خشن سلفی تکفیری دامن زده و زمینه واکنش خشونت آمیز علیه غرب، دولت های مستقر و یا مسلمانان از سوی گروه های افراطی اسلامگرا را به وجود آورده است. این پدیده احساس از بین رفتن عزت امت اسلامی را تقویت نمود و با افزایش نارضایتی ها در جوامع اسلامی زمینه ظهور رادیکالیسم افراطی و گرایش به خشونت را بوجود آورد.

نویسندگان

محمد ملک زاده

استادیار پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی