بررسی سازگاری لاین های امیدبخش سورگوم دومنظوره علوفه ای-دانه ای

در این پروژه ‮‭14‬ لاین خالص سورگوم دومنظوره علوفه ای- دانه ای که در شرایط آب و هوایی ایران اصلاح و تولید شده است در طرح آماری بلوک های کامل تصادفی با 3 تکرار در منطقه کرج، گرگان و مشهد بمدت دو سال(‮‭1391-92‬) به اجرا در آمد. آزمایش در سال اول در دو آزمایش، یکی به منظور علوفه و دیگری برای کل بیوماس و عملکرد دانه کاشت شد. عملیات زراعی طبق معمول زراعت سورگوم اعمال شد. هر لاین در هر آزمایش و در هر تکرار در 4 خط بطول 7 متر بر روی پشته هایی با فاصله ‮‭60‬ سانتی مترکشت گردید.صفات مهم مورد نظر از قبیل ارتفاع بوته، تعداد پنجه، تعداد برگ، قطر ساقه، عملکرد علوفه تر، علوفه خشک در آزمایش اول فقط در سال ‮‭1391‬ یادداشت برداری شد. در آزمایش دوم که در هر دو سال(‮‭1391-92‬) اجرا شد کلیه اجزای بیوماس تر و خشک و عملکرد دانه هر کدام به موقع یادداشت برداری و یا محاسبه گردید. برداشت با حذف دو خط کناری، از دوخط وسط از سطح ‮‭8/4‬ متر مربع به عمل آمد. در پایان آزمایش داده های جمع آوری شده مورد تجزیه و تحلیل آماری قرار گرفت و میانگینها به روش دانکن ‭(DMRT) ‬مقایسه شدند. نتایج آزمایش اول فقط برای برداشت علوفه نشان داد. 6 رقم ‭KDFGS‬1 ، ‭KDFGS‬9 ،‭KDFGS‬‮‭10‬ ، ‭KDFGS‬‮‭13‬، ‭ KDFGS‬‮‭15‬ ، ‭KDFGS‬‮‭30‬ برای تولید علوفه تر و خشک بیشترین عملکرد را داشتند. بیشترین عملکرد علوفه تر و خشک از رقم ‭KDFGS‬1 به ترتیب با ‮‭132/2‬ و ‮‭24/75‬ تن در هکتار در دوچین در کرج به دست آمد. مقایسه میانگین نتایج آزمایش سورگوم دومنظوره علوفه ای و دانه ای نشان داد. ‮‭10‬ رقم ‭KDFGS‬1، ‭KDFGS‬4، ‭KDFGS‬6، ‭KDFGS‬9 ، ‭ KDFGS‬‮‭12‬ ، ‭KDFGS‬‮‭13‬ ، ‭KDFGS‬‮‭15 , KDFGS‬‮‭16 , KDFGS‬‮‭20‬ و ‭KDFGS‬‮‭30‬ برای تولید کل بیوماس تر و خشک جزو بهترین ارقام هستند. بیشترین بیوماس تر و خشک به ترتیب از ارقام ‭KDFGS‬‮‭15‬ و ‭KDFGS‬‮‭14‬ با ‮‭72/81‬ و ‮‭46/18‬ تن در هکتار در کرج تولید شد. مقایسه میانگین عملکرد دانه نشان داد اکثر ارقام مورد آزمایش(‮‭14‬ رقم) برای دو منطقه کرج و مشهد مناسب هستند . بیشترین عملکرد دانه در دو منطقه کرج و مشهد از رقم ‭KDFGS‬9 به ترتیب با ‮‭12/27‬ و ‮‭7/99‬ تن در هکتار تولید شد و بیشترین عملکرد دانه در گرگان از رقم ‭KDFGS‬‮‭13‬ با ‮‭6/41‬ تن در هکتار حاصل گردید. واژه های کلیدی : سورگوم دومنظوره، سورگوم علوفه ای، سورگوم دانه ای، لاین خالص