بررسی کارآیی مایه تلقیح های مختلف برای افزایش تثبیت نیتروژن و عملکرد سویا

به منظور بررسی اثربخشی مایه تلقیح سویای تولید شده در داخل کشور و مقایسه آنها با انواع سویه های برتر ریزوبیوم همزیست با آن، آزمایشی در مرکز تحقیقات کشاورزی استانهای البرز، فارس، مازندران، گلستان، لرستان، اردبیل ،چهارمحال و بختیاری، اصفهان و خراسان رضوی انجام شد. در سال اول، این آزمایش با 8 تیمارشامل: 1 تیمار شاهد 2- مایه تلقیح سویا توزیع شده توسط شرکت توسعه کشت دانه های روغنی ‭(HI)‬، سویه های (‮‭150‬‭Rs-)‬، (‮‭151‬‭Rs-) ‬،(‮‭152‬‭Rs-)‬، (‮‭154‬‭Rs-) ‬تهیه شده در موسسه تحقیقات خاک و آب به عنوان تیمارهای ،3 ،‮‭5 4‬ و 6 ، 7 مصرف اوره به میزان ‮‭300‬ کیلوگرم در هکتار8 مایه تلقیح خارجی تهیه شده از ایتالیا و در 4 تکرار به انجام رسید. در مرحله %‮‭50‬ گلدهی، وزن خشک و تر (گرم در گیاه)، درصد نیتروژن ، کل جذب نیتروژن اندام هوایی (میلی گرم در گیاه) و درجه بندی گره اندازه گیری شد. در برداشت نهایی تعداد غلاف در بوته، وزن هزاردانه، عملکرد دانه، درصد پروتیین و روغن دانه اندازه گیری شد. در پایان این آزمایش مایه تلقیح برتر معرفی شده و باکتری مذکور در سال بعد در اختیار شرکت تولیدکننده مایه تلقیح سویا قرار گرفت. به منظور افزایش کارآیی تثبیت بیولوژیک نیتروژن، آزمایشی با ‮‭10‬ تیمار (به قرار زیر) و در 4 تکرار به مدت دو سال زراعی دیگر و با استفاده از باکتری برتر انتخاب شده در سال اول ، باکتری سودوموناس و قارچ میکوریز اربسکولار در استان های مذکور به انجام رسید. 1- شاهد 2 سویه منتخب (3 ‭(S‬ ‭S + ‬کاربرد قارچ های میکوریزی 4 ‭S + ‬محلول پاشی با محلول سه در هزار اوره در مرحله پر کردن غلاف ها 5 ‭S + ‬قارچ های میکوریزی + محلول پاشی اوره 6 ‭S + ‬کاربرد باکتری سودوموناس 7 ‭S + ‬باکتری سودوموناس + محلول پاشی اوره 8 ‭S + ‬باکتری سودوموناس + قارچ های میکوریزی 9 ‭S + ‬باکتری سودوموناس + قارچ های میکوریزی + محلول پاشی اوره ‮‭10‬ محلول پاشی اوره . نتایج حاصل نشان داد از بین استانهای مختلف ، بهترین نتایج در استان خراسان رضوی بدست آمد در این استان در هر سه سال آزمون مزرعه ای تیمارهای استفاده شده تاثیر معنی داری در افزایش عملکرد سویا داشتند. در مرتبه بعد در استان های البرز و اردبیل در یک سال از سه سال انجام آزمون مزرعه ای تاثیر تیمارها بر عملکرد سویا معنی دار گردید.در سایر استانها اگرچه تاثیر تیمارها بر عملکرد گیاه سویا معنی دار نگردید لیکن گاها سایر شاخص های اندازه گیری شده تحت تاثیر تیمارهای استفاده شده افزایشی را نشان دادند که در سطوح آماری در نظر گرفته شده برای این آزمون در بعضی موارد معنی دار ودر برخی موارد معنی دار نبود.از بین تیمارهای مختلف تیمارهای ،5 ،‮‭8 7‬ و 9 تاثیری به مراتب بهتر از سایر تیمارها داشتند. کلمات کلیدی: سویا، عملکرد ، ریزوبیوم ، میکوریز اربسکولار، سودوموناس، اوره