شناخت مناطق اکولوژیک کشور (فاز دوم استانی) استان مرکزی

طرح شناخت مناطق اکولوژیک که از سال ‮‭1368‬ در کشور به اجرا درآمد. اجرای این طرح در محدوده استان مرکزی از سال ‮‭1389‬ آغاز شد. منطقه مورد بررسی با مساحتی بالغ بر ‮‭2917178‬ هکتار بین طول های جغرافیایی ‮‭48‬ درجه و ‮‭58‬ دقیقه تا ‮‭51‬ درجه و ‮‭05‬ دقیقه شرقی و عرض های جغرافیایی بین‮‭33‬ درجه و ‮‭23‬ دقیقه تا ‮‭35‬ درجه و ‮‭34‬ دقیقه شمالی واقع شده است. در این محدوده شهرستانهای اراک،خمین، محلات، دلیجان، شازند، تفرش، آشتیان ،کمیجان، ساوه و زرندیه قرار دارد. بخشی از کویر دریاچه حوض سلطان و کویر میغان نیز در این پهنه واقع شده است. با پیمایش مناطق مختلف، واحدهای پوشش زمین مشخص و در عرصه تیپهای گیاهی نوع تیپ گیاهی به روش نمود ظاهری (فیزیونومی) و با توجه به ترکیب گونه ای و براساس وضعیت فعلی پوشش، تفکیک و بر روی نقشه های توپوگرافی ‮‭50000:1‬ با یک تا دو گونه غالب مشخص و ثبت شده اند. براساس یافته های طرح حاضر استفاده از اراضی در شرایط موجود به شرح زیر است: تیپهای گیاهی با وسعت ‮‭1653857/61‬ هکتار، ‮‭56/6‬ درصد کل منطقه مورد مطالعه را در برگرفته اند. اراضی زراعی شامل زراعتهای آبی، باغهای مثمر و غیرمثمر وسعتی برابر ‮‭1189105/46‬ هکتار دارد که ‮‭40/7‬ درصد کل منطقه می باشد. اراضی عاری از پوشش گیاهی و یا با پوشش گیاهی دارای تاج پوشش کمتر از 5 درصد با وسعت ‮‭51405/84‬ هکتار، ‮‭1/8‬ درصد کل مساحت منطقه را در بر می گیرند. اراضی کویری و کفه های نمکی شامل کویر میغان و چزان به عنوان اراضی فوق العاده شور با سطح سفره آب زیرزمینی بالا، مساحتی در حدود ‮‭12101/86‬ هکتار معادل‮‭0/4‬ درصد مساحت منطقه را شامل می شوند. اراضی ساخته شده و تاسیسات با مساحت ‮‭14866/4‬ هکتار، ‮‭0/5‬ درصد کل مساحت منطقه مورد مطالعه را به خود اختصاص داده است. توزیع کاربریهای اصلی اراضی منطقه مورد مطالعه استان مرکزی در شرایط حاضر در جدول و نمودار شماره (1) درج شده است. در عرصه تیپهای گیاهی در مجموع ‮‭67‬ تیپ گیاهی شناسایی و تفکیک شده است. تیپهای گیاهی گروه ‭Artemisia sieberi ‬با ‮‭11‬ تیپ گیاهی به مساحت ‮‭567339/6‬ هکتار، ‮‭34/3‬ درصد تیپهای گیاهی منطقه مورد مطالعه استان مرکزی را به خود اختصاص داده است. تیپهای گیاهی گروه ‭Artemisia aucheri ‬با 3 تیپ گیاهی به مساحت ‮‭321978/4‬ هکتار، ‮‭19/47‬ درصد از تیپهای گیاهی، گروه ‭Astragalus spp. ‬با ‮‭18‬ تیپ گیاهی به مساحت ‮‭492884/1‬ هکتار، ‮‭29/8‬ درصد تیپهای گیاهی، گروه ‭Stipa hohenackeriana ‬با 2 تیپ گیاهی به مساحت ‮‭10266/3‬ هکتار، ‮‭0/62‬ درصد تیپهای گیاهی، گروه ‭Scariola orientalis ‬با 8 تیپ گیاهی به مساحت ‮‭40339/2‬ هکتار‮‭44‬،/2 درصد تیپهای گیاهی، گروه ‭Noaea mucronata‬با 3 تیپ گیاهی به مساحت ‮‭70918/2‬ هکتار، ‮‭4/3‬ درصد تیپهای گیاهی، گروه ‭Halocnemum strobilaceum ‬با 3 تیپ گیاهی به مساحت ‮‭86.8212‬ هکتار، ‮‭0/5‬ درصد تیپهای گیاهی، گروه ‭Hultemia persica ‬با 4 تیپ گیاهی به مساحت ‮‭68810/24‬ هکتار، ‮‭4/16‬ درصد تیپهای گیاهی، گروه ‭Tamarix sp.‬با 2 تیپ گیاهی به مساحت ‮‭1378/26‬ هکتار، ‮‭0/08‬ درصد تیپهای گیاهی منطقه مورد مطالعه را دربرگرفته است. سایر تیپ های گیاهی که به سبب عدم اشتراک در عنصر اول گیاهی تحت عنوان تیپهای گیاهی منفرد معرفی شده اند وسعتی برابر ‮‭71730/54‬ هکتار یا ‮‭4/34‬ درصد از پوشش گیاهی طبیعی منطقه مورد مطالعه استان مرکزی را در بر می گیرند. خلاصه مشخصات تیپهای گیاهی منطقه مورد مطالعه استان مرکزی در جدول شماره (1) درج شده است.