مطالعات جامع عرصه های تولید گرد و غبار به منظور اولویت بندی مناطق منشا تولید گرد و غبار استان ایلام

استان ایلام در غرب ایران بدلیل موقعیت جغرافیایی و نزدیکی به بیابان های کشورهای همسایه از جمله مناطقی است که هر ساله با رخداد پدیده گرد و غبار مواجه است. پژوهش حاضر با هدف شناسایی مناطق داخلی دارای پتانسیل تولید گرد و غبار در استان ایلام به انجام رسیده است. برای رسیدن به این هدف ترکیبی از روش های آماری، سنجش از دوری و مدلسازی اقلیمی استفاده شد. داده های مورد استفاده در برگیرنده کدهای هوای حاضر ایستگاه های همدیدی، تصاویر سنجنده مودیس در سطح پردازشی 2، محصول AOD سنجنده مودیس، داده های سرعت و جهت باد، تصاویر سنجنده لندست و داده های فیزیوگرافی می باشد. نتایج آماری نشان داد که در مقیاس سالانه بدون در نظر گرفتن شدت وقوع این پدیده سال های 2008 و 2009 به ترتیب بیشترین روز همراه با گرد و غبار را دارند. در مقیاس فصلی، فصل تابستان و بهار و در مقیاس ماهانه ماه های جولای، ژوین و می از بیشرین رخداد گرد و غبار برخوردار می باشند. همزمان بیشینه مقادیر pm10 نیز طی ماه های فصل بهار و تابستان گزارش شده است. نتایج دورسنجی نشان داد که مناطق واقع در غرب و جنوب غرب استان ایلام از پتانسیل بالای برای تولید گرد و غبار برخودارند. این پتانسیل بالا در نتیجه وجود زمین های بار با خاک های لیتوسل هاى آهکى متشکل از مارن هاى گچى و نمکى آهکی، سازندهای حساسیت بسیار زیاد و زیاد به فرسایش می باشد. با وجود این حجم زیادی از گرد و غبارهای استان ایلام بدلیل موقعیت جغرافیایی آن، از بیابان های کشورهای همسایه با جریان های غربی – شرقی و شمال غربی – جنوب شرقی وارد می شوند. کلمات کلیدی: BTD، AOD، فیزیوگرافی، تغییرات کاربری، گرد و غبار.