گوگرد بر جمعیت فعال قارچ های میکوریزی بومی اراضی زیر کشت ذرت

غلات یکی از منابع مهم تامین کننده غذای مورد نیاز انسان می باشند. با توجه به هزینه های زیاد برای تولید کود های شیمیایی و همچنین مشکلات زیست محیطی ناشی از استفاده از این کودها لزوم تجدید نظر در روش های افزایش تولید ضرورت می یابد. امروزه یکی از روش های نوین، استفاده از میکروارگانیسم هایی است که می تواند تاحدودی در تامین نیاز های غذایی گیاهان زراعی مفید باشند. از آنجایی که بقا و کارایی این میکرو ارگانیسم ها به شدت تحت تاثیر عوامل محیطی مخصوصا عناصر موجود در خاک می باشد، لذا می بایست در اولین اقدامات به شرایط بهینه و جنبه های مختلف برای فعالیت آنها پی برد. در میان غلات ذرت به دلیل مورد استفاده قرار گرفتن برای تغذیه انسان و تعلیف دام از جایگاه ویژه ای برخوردار می باشد. این گیاه یکی از بهترین گیاهان میزبان قارچهای میکوریز آربسکولار می باشد . قارچهای میکوریزی از با اهمیت ترین میکروارگانیسم های موجود در اغلب خاکهای تخریب نشده می باشند. مهمترین و معتبرترین تاثیر رابطه همزیستی میکوریز آربسکولار افزایش جذب عناصر معدنی و بویژه فسفر در گیاه میزبان می باشد. از طرف دیگر تولید گوگرد در کشور سالانه به حدود 2 میلیون تن بالغ می گردد. بدلیل ماهیت آهکی غالب خاکهای ایران و قابلیت استفاده از گوگرد به عنوان عنصر غذایی (کود) و نیز عامل اصلاح کننده خاک پتانسیل عظیمی برای جذب گوگرد تولیدی در بخش کشاورزی ایجاد می-گردد. اکسیداسیون شیمیایی گوگرد به کندی صورت گرفته و برای تسریع این فرآیند از باکتریهای اکسید کننده گوگرد که مهمترین آنها تیوباسیلوس ها می باشد استفاده می شود. اکسیداسیون بیولوژیکی گوگرد در خاک از طریق کاهش pH خاک در میکروسایتهای اطراف ریشه جذب عناصر معدنی را افزایش داده و نیاز گیاه به کودهای شیمیایی را کاهش می دهد. اگرچه گوگرد به خودی خود به عنوان یک ماده ضد قارچی شناخته شده است لیکن در مورد تاثیر آن به همراه باکتری های تیوباسیلوس بر جمعیت فعال قارچهای میکوریز آربسکولار اطلاعاتی در دسترس نمی باشد. بدین منظور آزمونی مزرعه ای با کشت گیاه ذرت در استان فارس و استفاده از سطوح مختلف گوگرد (500، 1000 و 2000 کیلوگرم در هکتار) و تیوباسیلوس به مرحله اجرا درآمد. پس از برداشت گیاه ذرت، از خاک مزرعه تحت کشت در استان فارس نمونه برداری مرکب صورت گرفت و جمعیت فعال قارچهای میکوریز آربسکولار با روش کشت گلخانه ای یک ماهه بر روی این نمونه ها و با استفاده از روش آماری Most Probable Number محاسبه گردید. نتایج بدست آمده نشان داد که اگرچه در بعضی از موارد جمعیت فعال این قارچهای میکروسکوپی در نمونه های خاک تیمار شده کاهش یافته لیکن این کاهش در سطوح آماری در نظر گرفته شده معنی دار نگردید. لذا بر اساس نتایج این پژوهش استفاده از گوگرد و تیوباسیلوس از لحاظ تاثیر بر این قارچها محدودیتی ندارد.واژه های کلیدی: ذرت، گوگرد و قارچ های میکوریز آربسکولار.