طرحواره ایثارگری و پیامدهای آن
✨ کسانی که طرحواره ایثار دارند، تمایل شدیدی به اولویت دادن به نیازها و خواسته های دیگران نسبت به نیازهای خود دارند. این افراد به طور مداوم در تلاش اند تا دیگران را راضی نگه دارند و احساس مسئولیت بیش از حدی برای خوشحال کردن یا کمک به دیگران دارند، حتی اگر این موضوع به ضرر خودشان باشد. این نوع طرحواره می تواند به مرور زمان فرد را به فرسودگی، ناامیدی، و حتی نارضایتی از روابط منجر کند.
↢ ویژگی ها و مشخصات افراد با طرحواره ایثار :
1. فداکاری بیش از حد :
این افراد به طور مداوم و بیش از حد خود را برای دیگران فدا می کنند. آن ها نیازهای دیگران را بر نیازهای خود مقدم می دانند و گاهی حتی به نیازهای خود بی توجهی کامل نشان می دهند.
2. احساس گناه :
افراد با طرحواره ایثار اگر نتوانند به دیگران کمک کنند یا برایشان وقت بگذارند، اغلب دچار احساس گناه می شوند. آن ها ممکن است احساس کنند که خودخواهی کرده اند یا دیگران از آن ها ناراحت خواهند شد.
3. دشواری در نه گفتن :
یکی از ویژگی های کلیدی این افراد، ناتوانی در گفتن «نه» به دیگران است. آن ها می ترسند که با رد درخواست ها، محبت یا احترام و تایید دیگران را از دست بدهند.
4. نگرانی از ناراحتی دیگران :
این افراد معمولا به طور افراطی نگران احساسات و راحتی دیگران هستند و می خواهند از هرگونه ناراحتی یا مشکل برای دیگران جلوگیری کنند، حتی اگر این امر به قیمت تحمل رنج برای خودشان تمام شود.
5. سرکوب نیازهای شخصی :
آن ها به تدریج یاد می گیرند که نیازها و خواسته های خود را سرکوب کنند. این سرکوب به نوعی تبدیل به عادت می شود و آن ها حتی ممکن است به مرور زمان از تشخیص نیازهای شخصی خود نیز عاجز شوند.
↢ منشا طرحواره ایثار:
این طرحواره اغلب در دوران کودکی شکل می گیرد. ممکن است فرد در یک خانواده یا محیطی بزرگ شده باشد که نیازها و خواسته های والدین یا دیگران بر نیازهای او اولویت داشته باشد. در چنین شرایطی، کودک یاد می گیرد که برای جلب توجه، محبت، یا تایید، باید به خواسته های دیگران پاسخ دهد و نیازهای خودش را نادیده بگیرد. به این ترتیب، ایثار و فداکاری بیش از حد به یک الگوی رفتاری و شخصیتی تبدیل می شود.
↢ پیامدهای منفی طرحواره ایثار:
در حالی که ایثار و کمک به دیگران می تواند به شکل متعادل آن ارزشمند باشد، اما وقتی این موضوع به شکل افراطی در زندگی فرد حضور دارد، می تواند پیامدهای منفی زیادی به همراه داشته باشد:
- فرسودگی و خستگی:
افراد با این طرحواره ممکن است به دلیل فداکاری های مداوم و نادیده گرفتن خود، دچار فرسودگی جسمی و روانی شوند.
- نارضایتی از زندگی و روابط:
این افراد ممکن است با گذشت زمان احساس کنند که دیگران از آن ها سوءاستفاده می کنند یا قدردان زحماتشان نیستند، که این می تواند منجر به نارضایتی از زندگی و روابط بین فردی شود.
- احساس خشم پنهان:
اگرچه افراد با این طرحواره تلاش می کنند تا همیشه مهربان و یاری رسان باشند، اما ممکن است به طور ناخودآگاه احساس خشم و رنجش را درون خود سرکوب کنند. این احساسات ممکن است به مرور زمان جمع شده و در نهایت به صورت انفجاری بروز کند.
- فقدان رشد شخصی:
از آنجا که این افراد به طور مداوم به نیازهای دیگران پاسخ می دهند، ممکن است از پیگیری اهداف و خواسته های شخصی خود بازبمانند و احساس کنند که در زندگی به جایی نرسیده اند.
آگاهی رمز خوشبختیست👌🏼
✍🏼 بهاربوستانی/طرحواره درمانگر
مدرس مجموعه دوره های زندگی آگاهانه