کودکان تیزهوش و مشکلات روحی و روانی

عموم مردم کودکان تیزهوش را افرادی خلاق با توانایی های بالا در زمینه های مختلف به ویژه در زمینه های تحصیلی و علمی می دانند.
به نقل از دکتر مهدی گنجی « دانش آموزان تیزهوش ظاهرا در تمام مراحل پردازش اطلاعات توانایی های ویژه ای دارند. آنها معمولا عقاید جدید را سریعتر میگیرند، بین عقاید متفاوت شباهت های بیشتری می بینند، خزانه بزرگی از مفاهیم ذهنی در اختیار دارند و می توانند از آنها در حل مسائل کمک بگیرند. همچنین آنها، در استفاده از راهبردهای شناختی، توانایی خارق العاده ای دارند که در مقابله با کارهای دشوار وارد عمل می شود. در اکثر مواقع، توانایی های این دانش آموزان در استدلال، یعنی استفاده از اطلاعات موجود برای تولید اطلاعات جدید، دو یا سه سال جلوتر از همسالان خود آنهاست».

تیزهوشی علی رغم تمام ویژگی هایی که در مطالب فوق به آنها اشاره شد، مشکلاتی را نیز برای افراد تیزهوش به همراه دارد. در واقع پشت درخشش آنها، گاهی چالش های روحی و روانی پنهان است که می تواند بر رشد و توسعه آنها تاثیرات عمیقی بگذارد.
کودکان تیزهوش غالبا به دلایل ناهماهنگی رشدی، انتظارات بالای اطرافیان، حساسیت زیاد و خستگی از یکنواختی، نسبت به سایر کودکان بیشتر در معرض مشکلات روحی و روانی قرار می گیرند.

برخی از مشکلات روحی و روانی که گریبان گیر کودکان تیزهوش می شود عبارتند از:

اضطراب و افسردگی: نگرانی های بیش از حد، احساس ناامیدی، تغییر در اشتها و خواب و کاهش علاقه به فعالیت های مورد علاقه
مشکلات رفتاری: پرخاشگری، مخالفت جویی، گوشه گیری، مشکلات تمرکز
مشکلات اجتماعی: دشواری در برقراری ارتباط با همسالان، احساس انزوا، عدم اعتماد به نفس
کمالگرایی بیش از حد: تلاش برای دستیابی به کمال در همه زمینه ها و ترس از شکست
حساسیت به انتقاد: واکنش شدید به انتقاد ها و احساس ناکامی
خلاقیت بیش از حد: ایده های پیچیده و غیر معمول که ممکن است برای دیگران قابل درک نباشد. نوجوانانی که از لحاظ هنری بسیار خلاق هستند، در مقایسه با سایر تیزهوشان، در مقابل بیماری های روانی آسیب پذیر تر هستند.

تیزهوشی عموما دلیل بر موفقیت افراد نیست و اگر مشکلات روحی و روانی که نتیجه تیزهوشی هستند را نتوان کنترل کرد، در زندگی می توانند شکست را برای افراد تیزهوش به ارمغان بیاورند. همه می دانیم که هر کودکی متفاوت است و مشکلات متفاوتی دارد. این اطرافیان، خانواده و روانشناسان هستند که می توانند در کاهش این مشکلات کمک کنند.