سونگون؛ از فتح قله تولید تا خلق ثروت برای آذربایجان

---

 

ثبت رکوردهای تازه تولید در مجتمع مس سونگون ورزقان، بار دیگر ظرفیت های بزرگ این مجموعه معدنی را در صنعت مس کشور به نمایش گذاشته است؛ دستاوردی که در کنار پیشرفت طرح های توسعه ای، می تواند زمینه ساز تقویت زنجیره ارزش مس، گسترش اشتغال و رونق اقتصادی آذربایجان شرقی باشد. بااین حال، اهمیت واقعی این موفقیت ها زمانی آشکارتر می شود که دستاوردهای تولیدی در کنار توسعه صنعتی و خلق ارزش افزوده پایدار برای منطقه قرار گیرند.

بر اساس اعلام مدیر مجتمع مس سونگون، تولید کنسانتره مس در شهریورماه ۱۴۰۵ به ۳۳ هزار و ۲۰۵ تن رسید؛ رقمی که به عنوان رکورد تولید ماهانه این مجتمع از زمان راه اندازی اعلام شده است. همچنین تولید کنسانتره در نیمه نخست سال به ۱۷۳ هزار و ۸۲۵ تن رسید و خوراک شش ماهه کارخانه های تغلیظ نیز از مرز ۷ میلیون و ۹۲۸ هزار تن گذشت. تحقق تولید کنسانتره ۸ درصد بالاتر از برنامه و مس محتوا ۹ درصد بالاتر از هدف گذاری شش ماهه، از دیگر شاخص های اعلام شده عملکرد این مجموعه است.

این ارقام، فراتر از یک گزارش آماری، تصویری از توان عملیاتی و ظرفیت های فنی سونگون ارائه می کنند؛ مجموعه ای که با اتکا به نیروی انسانی متخصص، تجربه انباشته صنعتی و زیرساخت های موجود، می تواند نقش پررنگ تری در توسعه صنعت مس ایران ایفا کند. اهمیت این عملکرد زمانی بیشتر می شود که بدانیم ثبت رکوردهای تولید با کاهش مصرف برخی نهاده های تولید همراه بوده است. بر اساس همین گزارش، مصرف مواد در فرایند تولید ۱۵ درصد، گلوله های آسیای صنعتی ۱۹ درصد، آب ۳ درصد و برق ۴ درصد در نیمه نخست سال کاهش یافته است؛ شاخص هایی که در صورت استمرار، می توانند به بهبود بهره وری و استفاده مسئولانه تر از منابع کمک کنند.

در شرایطی که افزایش بهره وری، مدیریت مصرف انرژی و تقویت تولید داخلی از اولویت های اقتصادی کشور به شمار می روند، عملکرد سونگون نشان می دهد که ظرفیت های موجود در صنعت معدن می توانند با مدیریت کارآمد و تلاش نیروی انسانی به نتایج عملیاتی قابل توجهی دست یابند. حفظ این روند، البته به تداوم سرمایه گذاری، تامین به موقع تجهیزات، توسعه زیرساخت ها و توجه هم زمان به الزامات ایمنی و محیط زیست نیاز دارد.

اما آینده سونگون را نباید تنها با میزان استخراج یا تولید کنسانتره سنجید. آنچه می تواند جایگاه اقتصادی این مجموعه را بیش از گذشته ارتقا دهد، تکمیل زنجیره ارزش مس و حرکت از تولید مواد میانی به سمت محصولات نهایی و فعالیت های صنعتی با ارزش افزوده بیشتر است. در این مسیر، پروژه های توسعه ای مجتمع اهمیت ویژه ای دارند؛ زیرا می توانند ظرفیت تولید را افزایش دهند و زمینه شکل گیری فعالیت های صنعتی مکمل را فراهم کنند.

بر اساس گزارش منتشرشده درباره وضعیت پروژه های شرکت ملی صنایع مس ایران تا پایان شهریور ۱۴۰۵، طرح فاز سوم تغلیظ سونگون به پیشرفت ۷۴ درصدی رسیده و پیشرفت طرح کارخانه های تولید کاتد این مجتمع نیز ۶۷ درصد اعلام شده است. ظرفیت اسمی تولید سالانه ۲۰۰ هزار تن کاتد برای طرح کارخانه های کاتد در نظر گرفته شده است؛ ظرفیتی که تحقق آن می تواند گامی مهم در توسعه زنجیره تولید مس باشد. البته تبدیل این ظرفیت برنامه ریزی شده به محصول واقعی، به تکمیل پروژه ها و آغاز بهره برداری نیاز دارد.

تکمیل این طرح ها می تواند افق تازه ای پیش روی اقتصاد آذربایجان شرقی بگشاید. توسعه صنایع پایین دستی، افزایش تقاضا برای خدمات فنی و مهندسی، گسترش فعالیت شرکت های تخصصی و فراهم شدن فرصت های جدید برای کسب وکارهای محلی، از جمله ظرفیت هایی است که می توان در امتداد توسعه صنعتی سونگون دنبال کرد. تحقق این فرصت ها به سیاست گذاری هدفمند، پیوند موثر میان بنگاه های بزرگ و بخش خصوصی و فراهم کردن زمینه حضور شرکت های توانمند استان در زنجیره تامین و تولید وابسته است.

در این میان، ورزقان به عنوان میزبان این ظرفیت بزرگ معدنی، می تواند جایگاه مهم تری در نقشه توسعه صنعتی آذربایجان شرقی پیدا کند. البته توسعه پایدار منطقه تنها با افزایش فعالیت های معدنی محقق نمی شود؛ بلکه باید میان گسترش تولید، ایجاد فرصت های شغلی پایدار، توسعه زیرساخت های عمومی، ارتقای مهارت نیروی کار و صیانت از محیط زیست توازن برقرار باشد. هر اندازه ارتباط میان فعالیت صنعتی و ظرفیت های اقتصادی و انسانی منطقه منسجم تر شود، امکان بهره مندی گسترده تر مردم و کسب وکارهای محلی از آثار توسعه نیز افزایش می یابد.

از سوی دیگر، تقویت پیوند سونگون با دانشگاه ها، مراکز علمی و شرکت های دانش بنیان استان می تواند مسیر تازه ای برای بومی سازی فناوری، تربیت نیروی متخصص و توسعه راهکارهای نوآورانه در صنعت مس ایجاد کند. چنین رویکردی به معنای عبور از نگاه صرفا استخراج محور و حرکت به سمت اقتصادی است که دانش، فناوری، مهارت و سرمایه در آن نقش مکمل یکدیگر را ایفا می کنند.

سونگون امروز از ظرفیت های مهم صنعتی آذربایجان شرقی و کشور برخوردار است و ثبت رکوردهای تولید، نشانه ای از توان عملیاتی این مجموعه به شمار می رود. اکنون فرصت آن است که این توان در کنار پیشبرد طرح های توسعه ای، به تقویت زنجیره ارزش، گسترش فعالیت های صنعتی و افزایش فرصت های اقتصادی منطقه کمک کند. در چنین مسیری، همکاری مدیریت مجتمع، شرکت ملی صنایع مس ایران، دستگاه های اجرایی، دانشگاه ها و بخش خصوصی می تواند نقش تعیین کننده ای داشته باشد.

سونگون زمانی به موتور قدرتمند توسعه آذربایجان تبدیل می شود که موفقیت در تولید، با خلق ارزش افزوده، اشتغال پایدار، توسعه فناوری و بهبود فرصت های اقتصادی منطقه همراه شود. رکوردهای امروز، نقطه اتکایی برای گام های بزرگ تر فرداست؛ گام هایی که می توانند جایگاه سونگون را در صنعت مس کشور تقویت کنند و سهم این ظرفیت ارزشمند را در رشد و شکوفایی آذربایجان شرقی افزایش دهند.

✍️ موسی کاظم زاده | بازار تبریز آنلاین

* نویسنده: موسی کاظم زاده؛ قابل دسترسی هم در سایت بازار تبریز آنلاین

https://bazartabrizonline.ir