مدارس سبز معاصر
یکی از ظرفیتهای فراموش شده در تعلیم و تربیت کودکان ایرانی، کالبد فضای آموزشی است و صاحب نظران تعلیم و تربیت بر نقش مکان در تربیت کودک تاکید ویژه ای دارند. معماری و منظر مدرسه یکی از جذابترین موضوعات طراحی معماری محسوب می شود چرا که فعالیت مهم آموزش و پروش کودکان امروز و بزرگان آینده را در برمی گیرد. در شرایط امروز که مسئله استحکام بخشی ساختمان های آموزشی در برابر زلزله مورد تاکید قرار دارد مناسب است که اهداف کیفی آموزش نیز در ارتباط با کمیت فضاهای آموزشی مورد ارزیابی و بازنگری لازم قرار گیرند. به طور کلی از ساختمان یک مدرسه انتظار می رود، انتظارات چندی را برای کودکان و معلمان تامین نماید از جمله:
1. از نظر فضایی حالتی خودمانی، متنوع، فعال، ساکت و در ارتباط با طبیعت باشد؛
2. از نظر روانی آرام بخش، ایمن، لذت بخش، بازی ساز و با نشاط بوده و احساس اجتماعی را تقویت کند؛
3. از نظر فیزیکی در برابر شرایط گرما، سرما، نور و رطوبت و مانند آن قابل کنترل باشد؛
4. از نظر رفتاری امکان مطالعه فردی، کار گروهی، فعالیت بدنی، نوشتن، خواندن، کار با کامپیوتر، موسیقی، تئاتر، آموزش و بازی را فراهم نماید
مدارس سبز یک برنامه بین المللی است که از سال ۱۹۹۴ توسط سازمان غیرانتفاعی بین المللی، بنیاد آموزش محیط زیست (FEE) هماهنگ شده است. این شرکت در ۵۸ کشور فعالیت می کند. معیارهای انتخاب برای انتخاب مدارس شامل ۱۱ معیار، شامل مدیریت پسماند، کاهش ضایعات، تنوع زیستی، انرژی، حمل و نقل، سلامت، پایداری جهانی، تغذیه سالم، شهروندی و تغییر آب و هوایی است. ساختمان سبز آمریکا شورا (USGBC) رهبری در طراحی انرژی و محیط زیست (LEED)۲۰۰۹ سیستم درجه بندی ساختمان سبز برای مدارس را راه اندازی کرد که ۵۰ آیتم را در هفت معیار قرار می دهد: مکان های پایدار، بهره وری آب، انرژی و فضا، مواد و منابع، کیفیت محیط داخلی، نوآوری در طراحی و اولویت منطقه ای. دانش آموز فصل جدیدی زندگی خود را با ورود به مدرسه آغاز می کند، این تغییر نیازمند روندی با توان پوشش انرژی همه محصلان است. نقش مدرسه، اولویت بندی فراتر از دانش اجتماعی است. در نهایت تمام دانش آموزان نیازمند فضای مدرسه متناسب خواسته های شخصی خود در کنار احساس امنیت و اعتماد هستند. تجربه طراحی فضاهای آموزشی و یا بهعبارتی کلیتر، محیطهای یادگیری، برای معماران مختلف دوران معاصر همواره چالش برانگیز بوده است. طراحی مدرسه از آنجا مواجه با چالش بوده است که در پس خود اندیشههای بعضا بسیار متفاوتی را در حوزه آموزش و پرورش و فلسفه آموزش داشته است. از اینرو از زمره مصداقهایی از معماری است که عملکرد آن میبایست به طور جدی با مفاهیم آموزشی درگیر و متوجه باشد. برخی از ویژگیهای محرک مانند شدت، تضاد، حرکت، تکرار و ... سبب میشود عنصری خاص به نوعی از زمینه بیرون بزند و بیش از سایر اجزا به آن توجه شود. به همین دلیل است که عناصر شاخص یا نشانه های شهری به دلیل وجود یک یا چند ویژگی از موارد مذکور شناخته می شوند. البته باید متذکر شد که در جلب توجه، فقط ویژگیهای ظاهری(فرم) دخیل نیستند بلکه ویژگیهای عملکردی و معنایی نیز موثر هستند.