راهبرد مطالعه موثر (راهنمای یادگیری و یادسپاری هدفمند)

مطالعه موثر چیست و چگونه اتفاق می افتد؟

در بسیاری از مواقع دانشجویان، دانش آموزان و بسیاری از افراد از ما سوال می کنند که مطالعه خوبی ندارند و پس از مطالعه دروس، هیچی در ذهنشان باقی نمی ماند و در نهایت از مطالعه خود لذت نمی برند، بنده آنها را به مطالعه هدفمند و موثر دعوت میکنم، مطالعه موثر، فرایندی هدفمند و فعال است که تنها به خواندن و مرور مطالب محدود نمی شود. نخستین گام در مطالعه، تعیین هدف و مشخص کردن این است که فرد از مطالعه چه چیزی می خواهد به دست آورد. پس از آن، باید مطالب با تمرکز و در محیطی مناسب انجام شود و نکات اصلی از مطالب فرعی تفکیک گردند.

یکی از روش های موثر، مطالعه فعال است؛ یعنی فرد هنگام خواندن، پرسش مطرح کند، مطالب را با دانسته های قبلی خود ارتباط دهد و پس از مطالعه، آنچه را آموخته است با زبان خود بازگو کند. همچنین، مرور فاصله دار و یادآوری مطالب بدون نگاه کردن به متن، در تثبیت و ماندگاری یادگیری نقش مهمی دارند.

در نهایت، مطالعه موفق و موثر زمانی حاصل می شود که هدف گذاری، تمرکز، یادگیری فعال، مرور منظم و ارزیابی میزان یادگیری در کنار یکدیگر قرار گیرند. بنابراین، کیفیت مطالعه بیش از آنکه به مدت زمان آن وابسته باشد، به روش و میزان مشارکت ذهنی فرد در فرایند یادگیری بستگی دارد. 

احمدرضا احمدی میرقائد - شهریورماه 1405